რადგან ჩვენ ნელ-ნელა გვიახლოვდება პროტესტანტული რეფორმაციის 500 წლის თავი, საზოგადოების ყურადღება ამ მოძრაობის ლიდერის, მარტინ ლუთერისადმი იქნება მიპყრობილი. როგორი ადამიანი იყო ის სინამდვილეში? კერძოდ როგორი ქრისტიანი იყო ის?

მისიონერული ორგანიზაციის ერთ-ერთ კონფერენციაზე რობერტ გოდფრეისა და სტეფენ ნიკოლსის ექსპერტთა ჯგუფის წევრები განიხილავდნენ საკითხს „დამნაშავეა თუ არა მარტინ ლუთერი ანტისემიტიზმში“ და ეს კარგი მიზეზია ამაზე სალაპარაკოდ.

როგორც ნიკოლსი სწორედ აღნიშნავს, 1523 წელს ლუთერი კეთილგანწყობით და მორჩილებით ურთიერთობდა ებრაელ ერთან, გმობდა ეკლესიის დამოკიდებულებას მათ მიმართ იმ დრომდე და ჰქონდა იმის იმედი, რომ ბევრი მათგანი ქრისტიანი გახდებოდა. ოცი წლის შემდეგ, როდესაც ეს ასე არ მოხდა, ხანდაზმულ და ავადმყოფ ლუთერს აჩვენეს იუდეველთა წინა თაობების მიერ დაწერილი  ფალსიცირებული ღვთისმგმობელი და ანტიქრისტიანული დოკუმენტები, რის შემდეგაც მან დაწერა თავისი ცნობილი ნამუშევარი „ებრაელები და მათი სიცრუე“. ამ წიგნში ის მიმართავდა გერმანელ მთავრებს, როგორ უნდა მოქცეოდნენ ამ „წყეულ და უარყოფილ ერს“.

„პირველ რიგში  მათი სინაგოგები უნდა დაიწვას… მეორე- მათი სახლებიც უნდა დაინგრეს და განადგურდეს… მესამე- მათი თალმუდი და ლოცვის წიგნები უნდა დაიწვას… მეოთხე- მათ რაბინებს უნდა ჩამოერთვათ სწავლის უფლება… მეხუთე- პასპორტი და სატრანსპორტო პრივილეგიები უნდა აეკრძალოთ… მეექვსე- მათ უნდა აეკრძალოთ სესხები (სესხვებზე საპროცენტო განაკვეთი)… მეშვიდე- ახალგაზრდა და ძლიერ ებრაელებს უნდა მივცეთ ჩაქუჩი, ცული, თოხი, და სამუშაო ხელსაწყოები, რომ თავად იშოვონ პურის ფული ოფლითა და ცრემლებით… უპატიოსნო და ზარმაცი ადამიანები უნდა მოვარიდოთ ჩვენ საზოგადოებას…

შევაჯამებ, ძვირფასო მთავრებო, რომლებსაც გყავთ დაქირავებული ებრაელები, ჩემი რჩევა იქნება რომ აირჩიოთ სწორი გზა და გავთავისუფლდეთ ამ საშინელი ტვირთისგან- ებრაელებისგან“.

დიახ, ეს ყველაფერი მარტინ ლუთერის კალამმა დაწერა. (მოემზადეთ ეს ჯერ კიდევ ყველაფერი არ არის).

ამ შეურაცხმყოფელ დოკუმენტთან დაკავშირებით ნიკოლსმა თქვა: „ლუთერი თავისი ნებით საუბრობდა ებრაელების წინააღმდეგ და მისი სიტყვები მკაცრად ჟღერს“. მკაცრად? მე ამას უხეშ გადაჭარბებას ვუწოდებდი. ნიკოლსი განაგრძობს:

„ჩვენ უნდა ავღნიშნოთ, რომ ის ყოველთვის უხეში იყო თავის განცხადებებში და შეეძლო ნებისმიერისთვის მიეყენებინა შეურაცხყოფა. ვერ ვიტყვით, რომ ეს რიტორიკა მხოლოდ ებრაელების მიმართ იყო მიმართული, ის ისევე საუბრობდა კათოლიკებზე, ანაბაპტისტებზე და ნომინალურ ქრისტიანებზე, როგორც ებრაელებზე. მაგრამ ის არასწორი იყო. ის უხეშად საუბრობდა და ვფიქრობ, რომ ცუდად იყენებდა იმ ძალაუფლებას, რომელიც გააჩნდა. უნდა აღინიშნოს, რომ ლუთერის ასეთი ქცევა იყო მიუღებელი, არასწორი. მაგრამ ეს არ არის აუცილებლად ანტისემიტიზმი, რომელიც მართლაც მეოცე საუკუნის ფენომენია.“

და კიდევ ერთხელ უნდა გამოვხატო შეშფოთება ამ სიტყვების მიმართ, რაც ვერაფრით შეამსუბუქებს იმას რაც მან დაწერა.

ტრაგიკულია, რომ ადოლფ ჰიტლერი ლუთერს გენიოსად თვლიდა, რომელსაც ესმოდა რამდენად საშიში იყო ებრაელი ერი. ისტორიკოსები ჰოლოკოსტის დასაწყისად 1938 წლის 9 ნოემბერს განიხილავენ, როდესაც ჰიტლერმა ლუთერის რჩევები გააცოცხლა, დაწვა და გაანადგურა ებრაული სინაგოგები, მაღაზიები და სახლები.

ამის გათვალისწინებით არ შემიძლია დავეთანხმო ნიკოლს, რომელიც ამტკიცებდა: „ მე ვფიქრობ ის ცუდად იყენებდა ძალაუფლებას რომელიც ჰქონდა, როდესაც ასე უხეშად საუბრობდა.“ კიდევ ერთხელ ვიტყვი რომ ეს კიდევ მარტივადაა შეფასებული, როგორი უხეში დამოკიდებულებაც არ უნდა ჰქონოდა სხვა ადამიანთა ჯგუფების მიმართ და საერთოდ როგორი უხეში რიტორიკაც არ უნდა ყოფილიყო იმ დროში, ქრისტიან ლიდერს თავი უნდა შეეკავებინა უმკაცრესი ფორმის წერილებისგან, ვწუხვარ და ვგლოვობ ამ ყველაფერს.

რობერტ გოდფრიმ, სხვა ჯგუფის წევრმა, ასეთი კომენტარი გააკეთა:

„უბრალოდ დავამატებ კიდევ ერთ მომენტს… უნდა დავამატოთ, რომ მთელი თავისი ცხოვრების მანძილზე ლუთერს სურდა, რომ ებრაელები მოექცია ქრისტიანობისკენ და შეერთებოდნენ ეკლესიას. ჰიტლერს არასდროს არ ჰქონია სურვილი, რომ ებრაელები ნაცისტური პარტიის წევრები გამხდარიყვნენ. სწორედ ამაშია ანტისემიტიზმსა და ანტიებრაელობას შორის განსხვავება. ლუთერი ებრაელების წარმომავლობის წინააღმდეგი არასდროს ყოფილა. ის მათი წინააღმდეგი იყო მათი რელიგიის გამო. მას სურდა რომ ისინი ქრისტიანულ ეკლესიას შეერთებოდნენ. თუ თქვენ ხართ ანტისემიტი, თქვენ ხართ ებრაელების წარმომავლობის წინააღმდეგი და მათ ამის შეცვლა არ შეუძლიათ. თქვენ მართლები ხართ, ჩვენ არ უნდა დავიცვათ ლუთერის ენა, რადგან ის სასტიკია იუდევლების მიმართ. ეს განცხადებები არ იყო ერის წინააღმდეგ, არამედ იმ რელიგიის წინააღმდეგ, რომელიც მან ასე მკაცრად გააკრიტიკა.“

მართალია თუ არა გოდფრი? კიც და არაც. ერთის მხრივ მთავარი პრობლემა იყო ებრაელების რელიგია (განსაკუთრებით ლუთერის ხედვით, რომ იუდევლებს არ სწამდათ იესოსი) და არა ებრაელი ერის არსებობა, როგორც ასეთი. მეორეს მხრივ ძალიან პატარა ზღვარია ამ ორ გაგებას შორის, როგორც აღნიშნავს ისტორიკოსი ერიკ უ. გრიჩი თავის წიგნში „მარტინ ლუთერის ანტისემიტიზმი: საღი აზრის წინააღმდეგ“.

ის წერს:

„ლუთერს რასიზმის მინიშნებებიც კი აქვს, როდესაც ის კომენტარს უკეთებს დაუდასტურებელ ჭორებს, რომ ებრაელები კლავენ ქრისტიან ბავშვებს. ეს დანაშაული ანათებს მათი თვალებიდან და მთელ სხეულში გადის. ჩვენ ვართ დამნაშავენი რომ არ ვანადგურებთ მათ (ებრაელებს). ასეთი განცხადება არ შეიძლება შემოიფარგლოს კონკრეტული ისტორიული კონტექსტით. ის უდროოა და ნიშნავს „სიკვდილი იუდევლებს“ , ლუთერის მიერ იქნება ნათქვამი თუ ჰიტლერის. უფრო მეტიც, ლუთერს თავად სურდა „ებრაელი ბოროტმოქმედების“ მოკვლა. მე მას სილას გავაწნიდი, სიამოვნებით დავაგდებდი მიწაზე და მახვილით გავაპობდი შუაზე“.

ასე წერდა მარტინ ლუთერი. და სულაც არ მამშვიდებს ის ფაქტი, რომ ის სხვა ადამიანებზეც ასეთ რაღაცეებს წერდა, მაგალითად გლეხებზე წერდა ასე: „ურჩ და უტვინო გლეხებს ნურავინ დაეხმარება, არამედ ყველამ, ვისაც როგორ შეუძლია, უნდა დავჩაგროთ და დავამციროთ როგორც ძაღლები… რომ  ასე შევინარჩუნოთ უსაფრთხოება და სიმშვიდე“. და ასე შემდეგ…

დავუბრუნდეთ ებრაელებსა და ლუთერს, ასეთი ციტატებით ძნელია განასხვავო, მისი სიძულვილი თეოლოგიური იყო თუ ეთნიკური:

„ებრაელები ან ებრაელთა გული მტკიცეა, როგორც ქვა და რკინა, არაფერი მას არ ეხება… მოკლედ, ისინი ეშმაკის შვილები არიან, ჯოჯოხეთისთვის გამზადებულნი… ჩვენ ვერც კი ვახერხებთ, რომ შევცვალოთ ქრისტიანების უმეტესობა, ვკმაყოფილდებით მცირედით, მაგრამ ამ ეშმაკის შვილების შეცვლა საერთოდ შეუძლებელია! თუმცა ზოგიერთები უცნაურ დასკვნას აკეთებენ რომაელთა მე-11 თავიდან, რომ ყველა ებრაელი უნდა გადარჩეს, მაგრამ ეს ასე არაა. წმინდა პავლე მოციქული სულ სხვა რამეს გულისხმობდა.“

არა როგორც კათოლიკე, არამედ როგორც ებრაელი, რომელმაც ვირწმუნე ქრისტე, ვალში ვარ ლუთერის წინაშე იმ დადებითი წვლილისთვის, რაც მან შეიტანა გაუკუღმართებული ტრადიციების წინააღმდეგ ბრძოლაში. მაგრამ მე დღეს მივმართავ ლუთერის მიმდევრებსა და პატივისმცემლებს: „გთხოვთ, მსუბუქად ნუ შეხედავთ იმას, რასაც ლუთერი წერდა (ებრაელებისა და სხვა ადამიანების წინააღმდეგ). გთხოვთ, ნუ შეარბილებთ მის საქციელს იმ არგუმენტით, რომ ის „ბუნებით სუსტი იყო“ (ნიკოლსის სიტყვებით).

ძალიან ბევრი სისხლი დაღვარა ამ „ბუნებით სისუსტემ“ – მათ შორის ებრაელთა სისხლი. მოდით ეს ყველაფერი მწუხარებით მივიღოთ. სხვაგვარი დამოკიდებულება უსამართლო იქნება მარტინ ლუთერის ხსოვნის მიმართ.

ავტორი – მაიკლ ბრაუნი 

თარგმნა – სალომე ჯებისაშვილი

წყარო – charismanews.com

წინა რამოდენიმე სტატიაში ჩვენ გავნიხილეთ ისტორიული მოვლენები, რამაც გამოიწვია ის რომ დღეს ებრაელებს არ სწამთ იეშუა. ახლა მოკლედ განვიხილავთ კიდევ ერთ ისტორიულ პერიოდს, რომელიც სერიოზული დაბრკოლება იყო ებრაელებს შორის კეთილი უწყების გავრცელებაში: 2000 წლიანი ანტისემიტიზმი და დევნა მათი მხრიდან, ვინც თავს იესოს მიმდევარს უწოდებდა.

უმეტეს მორწმუნეებს უსამართლოდ მიაჩნიათ ის, რომ ებრაელები უარყოფენ იეშუას იმის გამო რაც გააკეთეს მისმა მიმდევრებმა, ვიღაც „შუასაუკუნეების სქელკანიანებმა“ წარსულში. მაგრამ რაც არ უნდა გასაკვირი იყოს ეს დღეს ჩვენთვის, ანტისემიტიზმის ისტორიული ლიდერები არ იყვნენ ვიღაც მეორეხარისხოვანი ქრისტიანები, ისინი ეკლესიის ლიდერები იყვნენ!

ტრაგიკული ისტორია

მას შემდეგ რაც მოციქულებმა დატოვეს პლატფორმა, ბევრმა ლიდერმა, რომლებმაც დაიკავეს მათი ადგილები და პოზიციები, არ მიყვებოდნენ ბიბლიურ შეხედულებებს ებრაელი ხალხის მიმართ. უკვე მეორე საუკუნეში, საფუძველი ჩაეყარა ისტორიული მოვლენების განვითარებას იმ მიმართულებით, რომლითაც მთავრობამ და ეკლესიამ საბოლოოდ იუდევლები „დევნის ლეგიტიმურ ობიექტად“ გამოაცხადა ყველასთვის ვისაც მოუნდებოდა მათთვის ზიანის მიყენება. აქ არის რამოდენიმე მაგალითი ისტორიის ამ აცდენილი სპირალიდან:

ეკლესიის ერთ-ერთმა პირველმა მამამ იუსტინე წამებულმა დაწერა თავის „დიალოგში ებრაელ ტრიფინთან“, რომ ებრაელების უბედურება სასჯელია ღვთისგან: „ყველა უბედურება სამართლიანად გადევთ თქვენ (ებრაელებს) რადგან თქვენ მოკალით მართალი“.

მესამე საუკუნეში ღვთისმეტყველმა ორიგენმა დაამტკიცა ალეგორიული პრაქტიკა, და ბიბლიური ტექსტის ავტორიტეტი ჩაანაცვლა მასწავლებლების განმარტებებით. შედეგად მასწავლებლებმა დაიწყეს ტექსტის ინტერპრეტაცია ისე, როგორც მათ სურდათ. ამან კარი გაუხსნა ბევრ შეცდომას, მათ შორის იმას, რომ ყველა ბიბლიური მითითება ისრაელის მიმართ ახლა ეკლესიას ეკუთვნის.

რომის იმპერატორის, კონსტანტინე დიდის მმართველობის დროს „ქრისტიანული რწმენა“ რომელსაც იგი მხარს უჭერდა გამოცხადდა სახელმწიფო რელიგიად. იმპერიის ტერიტორიაზე ქრისტიანობის „ლეგალიზაციის“ შემდეგ დაიწყო მტრული დამოკიდებულება ებრაელების მიმართ. ნინევეს მახლობლად მდებარე მარ-მეთიუ მონასტრის ეპისკოპოსი და მოძღვარი აბრაჰატი 344 წელს წერდა: “მან (ღმერთმა) მართლაც დატოვა ისინი”. გარდა ამისა, მან შეცდომით დაიწყო ძველი აღთქმის, ესაია 1:4-ის ციტირება, რათა გაემყარებინა თავისი მოსაზრება.

ღრმად პატივცემულმა ნეტარმა ავგუსტინემ თავის წერილში „პასუხი მანიკეის“ დაწერა, რომ „ებრაელები დამნაშავენი არიან ქრისტეს სისხლში“ რა რადგან „მიწისგან არიან დაწყევლილნი“ ასევე იქნებიან „დაწყევლილნი ეკლესიისგან“. მას ასევე სჯეროდა, რომ უნდა გაეგრძელებინათ ებრაელების ჩაგვრა და დამონება, როგორც „მტკიცებულება ქრისტიანებისთვის, რომ ასეთ დამოკიდებულებას იმსახურებს ის, ვინც თავისი მმართველობის დროს უფალს სიკვდილი მიუსაჯეს“.

386-387 წლებში კონსტანტინეპოლის მთავარეპისკოპოსმა, იოანე ქრისოსტომმა დაწერა რვა ქადაგება, რომელშიც აბუჩად აიგდო და დაამცირა იუდეველთა რელიგია და ტრადიციები. ის ამტკიცებდა, რომ „ღმერთს ყოველთვის სძულდა ებრაელები“ და რომ „ყველა ქრისტიანის მოვალეობაა სძულდეს ებრაელები“. ამ ქადაგებებიდან ერთი წლის შემდეგ განადგურდა სინაგოგა ქალაქ კალინიკონში.

შუასაუკუნეებში წმინდა მიწისკენ მიმავალ გზაზე ებრაელთა ხოცვა-ჟლეტვა ჟვაროსნების მიერ იყო რუტინული საქმე. როდესაც ეს დაბრმავებული ხალხი ჩავიდა იერუსალიმში 1099 წელს, მათ ყველა ებრაელი ჩაკეტეს სინაგოგაში და დაწვეს. და სანამ შენობა მთლიანად არ დაიწვებოდა, ჯვაროსნები ალმოდებულ სინაგოგას წრეს უვლიდნენ და მღეროდნენ : „ქრისტე, ჩვენ გაღმერთებთ შენ“.

გავლენიანი ტექსტები

ეკლესიის მამების ანტისემიტური ტექსტები წმინდა თეორიულად კი არ აღიქმებოდა, არამედ სასიკვდილო ეფექტურობით პრაქტიკაში მოყავდათ. ბრალდებები რომლებმაც ევროპის ებრაელთა უმრევლესობის სიკვდილი გამოწვია „სისხლიანი ცილისწამება“, „ებრაელი ღორი“, ბევრს კლავდნენ ცრუ ბრალდებებით თითქოსდა  ქრისტიან ქალებს  აუპატიურებდენ.

საუკუნეების მანძილზე ერთი მეორეს მიყოლებით დევნიდნენ ქვეყნები ებრაელებს, რადგან ამ ქვეყნის ლიდერები ებრაელებს უღირსად თვლიდნენ თავიანთი მოსახლეობისთვის. ესპანეთის ინკვიზიციის დროს 1478 წელს, ათასობით ებრაელი შეხვდა სიკვდილს ჯვრის ქვეშ ან იქნა გაძევებული კათოლიკური ესპანეთიდან.

ლუთერის შეცდომებმა გამოიწვია „ებრაელთა საკითხის საბოლოო გადაწყვეტა“

ანტისემიტიზმი გრძელდებოდა პროტესტანტული ეკლესიის რეფორმაციის დროსაც. რეფორმაციის მამამ, მარტინ ლუთერმა რომელმაც გამართლება გამოაცხადა რწმენით და ამით შეცვალა ისტორია, თავად გახდა ანტისემიტი სიცოცხლის ბოლოს. იმედგაცრუებული იმით, რომ ებრაელებს არანაირად არ სურდათ მისი სწავლების მიღება, ამან მიიყვანა ანტი-ებრაული შრომის „ებრაელები და მათი ტყუილის“ დაწერამდე, სადაც განაცხადა შემდეგი იდეები:

1. ებრაული სინაგოგები უნდა დაიწვას.
2. ებრაული სახლები უნდა განადგურდეს.
3. ებრაელები უნდა დასაქმდნენ მოსამსახურეებად.
4. ებრაეული ფული უნდა განადგურდეს.
5. ებრაელები ძალით უნდა გამოდევნო თავიანთი თემებიდან.

ამ სიტყვებმა დაუდო საფუძველი იმ მოვლენებს, რაც მოხდა 400 წლის შემდეგ, როდესაც ჰიტლერმა მთელი თავისი გადაწყვეტილებით მიმართა ლუთერანული გერმანია ებრაელი ხალხის წინააღმდეგ.

ამ ტრაგიკული ისტორიის შემხედვარე ნუთუ უცნაური უნდა იყოს, რომ თანამედროვე ებრაელი მწერალი იული ისააკი, წიგნის ავტორი „აქვს თუ არა ანტისემიტიზმს ქტისტიანული ფესვები?“ წერს: „ჰიტლერის გენოციდი იყო ეკლესიის დოქტრინის მრავალწლიანი სწავლების ზრდის შედეგი. ის ასევე ამბობს: „ქრისტიანული ანტისემიტიზმი არის ძლიერი იარაღი ძლიერი ფესვებით, საიდანაც (ქრისტიანულ სამყაროში) ყველა სხვა სახის ანტისემიტიზმი იზრდება, ისეთებიც კი რომლებიც აშკარად ანტი-ქრისტიანული ხასიათისაა“.

როგორ შეგვიძლია ჩვენ, როგორც იესოს მორწმუნეებს, წინ აღვუდგეთ ამ ისტორიას დღეს და ეფექტურად გავუზიაროთ ებრაელებს ჩვენი რწმენა მესიის მიმართ?

ავტორი – სემ ნედლერი 

თარგმანი – სალომე ჯებისაშილი

წყარო –  charismanews.com

რომაელთა მიმართ წერილში არსებობს ორი ადგილი, სადაც ნათქვამია, რომ ებრაელ ხალხში აღიძვრება მოშურნეობა იმის გამო, თუ რა მიიღეს იეშუას მიმდევრებმა.

პირველი ნაწყვეტი განმარტავს, რომ მთელ ქვეყნიერებას ექადაგა სახარება, რათა ისრაელში მოშურნეობა გამოეწვია. რადგან ისრაელმა, განსაკუთრებით კი სულიერმა ლიდერებმა არ მიიღეს სახარება:

“მაშ, ვამბობ: ნუთუ იმისთვის წაბორძიკდნენ, რომ დაეცნენ? არამც და არამც! მაგრამ მათი დანაშაულით ხსნა ეწიათ წარმართებს, რათა შური აღძრულიყო მათში.” (რომ.11:11)

ღმერთს სურს რომ მისი შვილები მოვიდნენ მასთან – „სხვა ცხვარი, არა ამ ფარეხისა“ (იოან.10:16). მაგრამ ამავდროულად, მას არასდროს შეუწყვეტია ურთიერთობა და აღთქმები თავის პირმშოსთან, ისრაელთან. პავლე მოციქული ნათლად ლაპარაკობს ამაზე, ისრაელის წაბორძიკებაზე, იმისთვის წაბორძიკდნენ რომ „დაცემულიყვნენ“. „არამც და არამც“ – ამბობს ის. ხსნა მიეცა ხალხს არა მხოლოდ იმისთვის, რომ ღმერთის სხვა შვილები მოსულიყვნენ მორწმუნეთა ოჯახში, არამედ იმისთვისა, რომ განსაკუთრებული გზით მიექცია თავისი პირმშოს ყურადღება.

ღმერთის თვალში პირველიც და მეორეც ძალიან მნიშვნელოვანია. ის არასდროს დათმობს ისრაელის დაბრუნებას. ანალოგიურად ის არასდროს უარყოფს ჩვენთვის გადარჩენის შესაძლებლობას. ერთადერთი, რამაც შეიძლება ხელი შეუშალოს – თავისუფალი ნებაა, რომელიც თანაბრადაა, როგორც ებრაელში ისე არაებრაელში. თითოეულ ჩვენგანს შეუძლია თავისუფლად მიიღოს ან უარი თქვას ღმერთის გეგმაზე მისი ცხოვრების ხსნისთვის.

როგორც მე ხშირად ვამბობ, ჩვენი ზეციერი მამა დიდი ოჯახის უფროსია. ის თანაბრად აფასებს მის ოჯახში მცხოვრებ ყველა ბავშვს. მიუხედავად იმისა, რომ ისრაელმა არ მიიღო სახარება „არიან -საყვარელნი მამების გულისათვის.“ (რომ.11:28). პავლე მოციქული ამბობს, რომ ისრაელის სიბრმავე დროებითია და საბოლოოდ მათ თვალებს საბურველი მოსცილდება. (იხ. რომ 11:25-26).

ჩვენ არ უნდა დაგვავიწყდეს მისი პირმშო, რადგან გამოსყიდვა მართლაც მოხდება. მე მჯერა, რომ სწორედ ეს იყო ყველა მოციქულის გულში და განსაკუთრებით ქრისტეს, რომელმაც აპატია მათ ჯვარზე. უცნაური არ არის, რომ სწორედ პირმშომ გაიყვანა ღმერთის კრავი ქალაქგარეთ და შესწირა, რათა აღსრულებულიყო პესახის ისტორია და თითოეულ ჩვენგანს მიეღო გადარჩენა.

განა ეს არ დაგვანახა ღმერთმა, ისააკის მსხვერპლად მოტანის დროს? – ის, რაც საჭიროა ჩვენი ხსნისთვის?

მოშურნეობის შესახებ წერილის მეორე ეპიზოდი – პავლე მოციქულის მიმართვა არაებრაელ მორწმუნეებს. პავლე საუბრობს იმაზე, თუ როგორ შეცვალონ მორწმუნეებმა თავიანთი მსახურება იუდეველთა ხალხის ხარების შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ პავლეს ამოცანა იყო ეხარებინა სახარება ყველა ერისთვის დედამიწის შორეულ კიდემდე, ის ყოველთვის ცდილობდა პირველ რიგში ებრაელებისთვის გადაეცა იესოს სიტყვები გადარჩენის შესახებ:

“ხოლო თქვენ გეუბნებით, წარმართნო: რამდენადაც წარმართთა მოციქული ვარ, ჩემს მსახურებას ვადიდებ. ნეტა შემძლებოდა შურის გაღვივება ჩემს თვისტომთა შორის და ზოგიერთი მათგანის ხსნა. რადგან, თუ მათი განდევნა ღმერთთან ქვეყნიერების შერიგებაა, აბა, რაღა იქნება მათი მიღება, თუ არა მკვდართაგან სიცოცხლე?” (რომ. 11:13-15).

ამას რომ თავი დავანებოთ, ბოლოს და ბოლოს ვინ გადასცემს იუდევლებს კეთილ უწყებას? იქნება ეს უფალი, რომელიც შეეხება ისრაელს რაღაც ზებუნებრივი გზით, მორწმუნეების გარეშე და ასე იხსნის ისრაელს, როგორც ზოგიერთი დღევანდელი დოქტრინა გვასწავლის? ვფიქრობ რომ არა, რადგან ღმერთი ყოველთვის ირჩევდა ადამიანს, რათა დაღუპული სამყაროსთვის გადაეცა გზავნილი მისი სიყვარულისა შესახებ. ჩვენ არ ვართ ახლა მისი ცოცხალი ტაძარი? ადგილი სადაც მკვიდრობს მისი წმინდა სული (1 კორ. 3:16).

როგორც ამბობს პავლე:

“მაგრამ როგორ მოუხმონ მას, ვინც არ იწამეს, როგორ ირწმუნონ, ვის შესახებაც არ სმენიათ? როგორ მოისმინონ მქადაგებლის გარეშე? და როგორ იქადაგონ, თუ წარგზავნილები არ არიან? როგორც წერია: “რა მშვენიერია სიკეთის მახარებელთა ფერხნი!” (რომ. 10:14-15).

ეჭვგარეშეა, რომ ღმერთმა აირჩია ეკლესია, რომ მიაღწიოს ისრაელს და აღძრას მასში მოშურნეობა. წმინდა წერილი ნათლად საუბრობს ამას. მაშინ როგორ შეგვიძლია ასე ჩამოვშორდეთ ამ მოწოდებას?

მე უკვე ვუპასუხე ამ შეკითხვას ჟურნალ Charisma Magazine- ის პირველ სტატიებში: ისრაელისა და ეკლესიის აღდგენა და ღვთის წყალობის გეგმა. მათში შეგიძლიათ წაიკითხოთ, თუ როგორია ღვთის გეგმა ისრაელის გადარჩენისთვის და იმის გაგება, თუ როგორ და რატომ არ უპასუხეს ამ მოწოდებას წარმართმა მორწმუნეებმა. თქვენ უკეთ გაიგებთ მამის გეგმას, სადაც ეკლესია მოწოდებულია დაიბრუნოს ისრაელი, რათა ერთხელ და სამუდამოდ ღმერთის ოჯახი გაერთიანდეს. და მე მწამს რომ, სწორედ მაშინ, მოხდება უფლის მეორედ მოსვლა. გირჩევთ რომ ეს ორივე სტატია წაიკითხოთ.

ჩვენ ვცხოვრობთ ახალ დროში, და უკვე შევაბიჯეთ იმ პერიოდში სადაც მიმდინარეობს დიალოგი ებრაელებსა და წარმართებს შორის, რომლებსაც მივყავართ ისრაელის გამოღვიძებისკენ და ღმერთის ოჯახის გაერთიანებისკენ (რომ. 11:25-26). მიმოიხედეთ: ებრაელი ხალხი დაბრუნდა თავის მიწაზე და აღსრულდა წმინდა წერილის მრავალი წინასწარმეტყველება. მესიანური გამოღვიძება უკვე დაიწყო და მრავალი ებრაელი, მათ შორის მეც, მოვიდა მესიასთან. და ეს მხოლოდ დასაწყისია.

აი რატომ უნდა ვიყოთ ყურადღების იმ საიდუმლო კავშირებთან, რომელიც არსებობს  ისრაელსა და ეკლესიას შორის (რომ. 11:25-26). ჩვენ უფრო მეტი ყურადღება უნდა დავუთმოთ ამას, ვიდრე ახლა ვუთმობთ. მე მჯერა, რომ ამას ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს, რადგან ისრაელიცა და ეკლესიაც ძალიან დიდი როლს თამაშობენ ღმერთის გადარჩენის გეგმაში. მე ვხედავ ისრაელს და ჩვენს ფოკუსს მის სულიერ გამოღვიძებაზე, როგორც ზეციური სამეფოს უზარმაზარი ძალაუფლების გასაღებს (რომ. 11:15; ეზეკ. 37:9-11). მე ვხედავ ეკლესიას, რომელიც იღებს ამ გასაღებს ხელში და იყენებს მას, როგორც ღმერთის წარგზავნილი, რომელიც ათავისუფლებს ღმერთის წყალობას ისრაელის გამოღვიძებისთვის (რომ. 11:30-32).

ჩემს წიგნში „ეზეკიელის თაობა“ დავწერე ამის შესახებ. ამ წიგნში სხვა ასპექტებსაც განვიხილავ, რომესაც აუცილებლად შევხვდებით, როგორ უნდა ვიმოქმედოთ რომ ხელახალი გაერთიანება მოხდეს. მათ შორის ასევე არის საკითხი, თუ როგორ უნდა მოვიქცეთ რომ ისრაელში აღიძრას მოშურნეობა იმის შესახებ, თუ რა მოგვცა ქრისტემ.

მაშ ასე, რას გულისხმობდა პავლე როცა წერდა ისრაელის მოშურნეობაზე? და შეუძლია თუ არა სახარებას, როგორც ის ახლა არის წარმოდგენილი, ებრაელებში მოშურნეობის აღძვრა?

გინდ დაიჯერეთ, გინდა არა, მაგრამ ამას ნაწილობრივ უკვე ვუპასუხეთ ამ სტატიაში. განა ჩვენ არ ვართ მისი ტაძარი, რომელშიც დამკვიდრებულია სულიწმინდა? განა ჩვენ არ მივიღეთ ახალი აღთქმა, რომელიც ისრაელს ეკუთვნოდა და მათ უარყვეს ის? როგორც იესომ თქვა: “ასე იქნებიან უკანასკნელნი პირველნი და პირველნი – უკანასკნელნი” (მათე 20:16).

თუ ჩვენ მივიღეთ იესო ჩვენს გულში და დავუმორჩილეთ ჩვენი ცხოვრება რწმენას, მაშინ მისი დაპირებით, მამა და ძე იცხოვრებენ ჩვენში და გვექნება ურთიერთობა სულიწმინდის მეშვეობით. (იოანე 14:23). მაგრამ, რადგან ისრაელის უმეტესობამ ჯერ კიდევ არ მიიღო ახალი აღთქმა, მას ჯერ კიდევ არ აქვს ეს ღრმა ურთიერთობები ღმერთთან, რომელიც შესაძლებელია მესიის საშუალებით. და ღმერთი გვაძლევს ჩვენ, მის მორწმუნეებს, განსაკუთრებულ მისიას – შევეცადოთ დავაბრუნოთ ებრაელები რწმენისკენ, მათ ღმერთთან ღრმა პირადი ურთიერთობების ჩვენებით.

სინამდვილეში, მე სწორედ ამ გზით ვირწმუნე. ერთმა ქრისტიანმა გოგონამ მაჩვენა, თუ რა ღრმა ურთიერთობები აქვს ჩემს უფალთან.  პატიოსანი ვიყავი ჩემ თავთან და ვაღიარე რომ მე არ მქონდა მასთან ასეთი ურთიერთობა, თუმცა ძალიან მინდოდა. ხსნას, რომელსაც მოაქვს პირადი ურთიერთობები ღმერთთან, შესაძლებელია მხოლოდ ქრისტეს მეშვეობით. ეს გოგონა სულ იმას მეუბნებოდა, რომ ვერ მეყოლებოდა მხოლოდ მამა თავისი ძის გარეშე და რომ ისინი აბსოლუტურად დაკავშირებულნი არიან ერთმანეთთან.

მე მთელი გულით მწამს, რომ ღმერთთან სწორედ ამ ღრმა ურთიერთობებს მოაქვს ჩვენთვის ქრისტეს ახალი აღთქმა და სწორედ ეს აიძულებს ისრაელს მოშურნეობას. ამ საკითხს კიდევ განვიხილავთ შემდეგ სტატიაში, რომელიც ასევე მალე გამოქვეყნდება.

მანამდე კი დაგიტოვებთ ესაიას წიგნიდან პატარა ნაწყვეტს:

“ანუგეშეთ, ანუგეშეთ ჩემი ხალხი, ამბობს თქვენი ღმერთი, გულითადად ელაპარაკეთ იერუსალიმს და აუწყეთ, რომ დასრულდა მისი ბრძოლა, რადგან ეპატია დანაშაული და ორმაგად მიეზღო უფლის ხელით ყველა მისი ცოდვის წილ.” (ესაია 40:1-2)

ავტორი – Grant Berry

თარგმანი – სალომე ჯებისაშვილი

წყარო – charismamag.com

გამოცხადება 2:9 – “ვიცი შენი გასაჭირი და სიღატაკე, თუმცა მდიდარი ხარ, და გმობა მათგან, რომლებიც თავის თავზე ამბობენ, იუდეველები ვართო, და არ არიან, არამედ სატანის საკრებულო არიან.”

გამოცხადება 3:9 – “აჰა, გადმოგცემ სატანის სინაგოგიდან მათ, ვინც იუდეველს უწოდებს თავის თავს და არ არის, არამედ ცრუობს. აჰა, ისე მოვაწყობ, რომ მოვიდნენ და თაყვანი გცენ შენს ფერხთა წინაშე, და გაიგებენ, რომ მე შეგიყვარე.”

ამ მუხლების შესწავლისას წარმოიქმნება ვარაუდი, რომელსაც მივყავართ არასწორ ხედვამდე, რომ თითქოსდა იესო უწოდებს იუდევლებს, რომელთაც ჯერ კიდევ არ სწამთ იგი არაებრაელებს, ან სატანის სინაგოგის წევრებს. ამ მუხლების კითხვისას 2 სიტყვა განსაკუთრებით აბნევს ხოლმე მკითხველს: „იუდეველი“ და „სინაგოგა“. ჩვენ განვიხილავთ ორივეს.

„იუდეველი“

ხშირად მოყავთ არგუმენტები რომ ამ მუხლში ნაგულისხმები ებრაელები (იუდევლები)  ებრაელები არიან მხოლოდ ხორციელად და არა სულიერად (მაშინ ისინი იქნებოდნენ ქრისტიანები). ამ მუხლში, ის ფაქტი, რომ ეს ხალხი საკუთარ თავზე ლაპარაკობს, რომ ისინი ებრაელები არიან, მაგრამ სინამდვილეში ეს ასე არ არის, ნიშნავს, რომ ისინი საკუთარ თავს აიდენტიფიცირებენ ხორციელი წარმომავლობით. ამ ინტერპრეტაციაში თითქოსდა დევს აზრი, მაგრამ უნდა უარვყოთ რადგან იეშუა აქ ამბობს, რომ ეს ხალხი არ არის ებრაელები. ამ ინტერპრეტაციას რომ მივყოლოდით, გამოდის რომ მხოლოდ ზეციდან შობილებს შეიძლება ეწოდოს იუდევლები, მათი ეთნიკური მიკუთვნელობის მიუხედავად. ღმერთის სიტყვის მიხედვით ეს შეუძლებელია.

საერთოდ ბიბლიაში და ახალ აღთქმაში, მორწმუნეებს წარმართებიდან არასდროს არ ეწოდებოდათ იუდევლები. როგორც კი ეს საკითხი წამოიწევა ხოლმე, როგორც წესი მოყავთ რომაელთა მიმართ 2:28-29, რათა „დაამტკიცონ“ რომ პავლე ყველა ზეციდან შობილს უწოდებს „სულიერ იუდეველს“. თუმცა როგორც წესი, აქ შეუმჩნეველი რჩებათ მთლიანი კონტექსტი, რომ რომაელთა 2:17-დან დაწყებული, პავლე მიმართავს ხორციელად ებრაელებს, და ასწავლის მათ რომ მხოლოდ ზეციდან შობილი ებრაელი (და არა ზეციდან შობილი წარმართი) არის „სულიერი ებრაელი“ (ღმერთის თვალებში). თუმცა, როდესაც პავლე ამბობს, რომ მხოლოდ ზეციდან შობილი ებრაელი იქნება სულიერი ებრაელი, ეს სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ ვინც არ შობილა ზეციდან საერთოდ ებრაელიც არაა. მიუხედავად ამისა, ის გადაწყვეტით ასწავლის, რომ მორწმუნე ებრაელები და მორწმუნე წარმართები თანასწორნი არიან ღმერთის თვალში. პავლე მიმართავს ურწმუნო ებრაელებს როგორც ებრაელებს სხვა დანარჩენ წერილებში (იხ. კორ. 9:20; 10:32; და ა.შ.). ასევე პავლე რომაელთა მიმართ 11:14-ში ნათლად ამბობს რომ მორწმუნეები წარმართთაგან არ იწოდებიან ებრაელებად: „გწერთ თქვენ წარმართებს“. ის არ წერს „თქვენ ვინც იყავით წარმართები“ არამედ „თქვენ წარმართებს“. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ღვთის შვილები არიან და მათ აქვთ სულიერი კურთხევების სისავსე ღმერთისგან, რომელსაც ის ღვრის თავის შვილებზე იეშუას მეშვეობით, ისინი ფიზიკურად აგრძელებენ არაებრაელად ყოფნას.

მორწმუნეების ძალის შესახებ ეფესოში ჩვენ ვკითხულობთ გამოცხადების 2:2-ში “ვიცი შენი საქმეები, შენი შრომა და მოთმინება; და ისიც, რომ არ შეგიძლია ბოროტეულთა ატანა და გამოსცადე ისინი, თავის თავზე რომ ამბობენ, მოციქულები ვართო, მაგრამ არ კი არიან, და ჰპოვე ისინი ცრუებად”. და ჩვენ ვხედავთ იგივე გრამატიკულ კონსტრუქციას გამოცხადების 2:2 და 2:9, 3:9-ში („თავის თავზე რომ ამბობენ, მოციქულები ვართო, მაგრამ არ კი არიან“ და „რომლებიც თავის თავზე ამბობენ, იუდეველები ვართო, და არ არიან“). როგორც თვითაღიარებული მოციქულები არ არიან მოციქულები, ასევე თვითაღიარებული იუდევლებიც არ არიან იუდევლები. როგორც ეს ხდება დღესაც, ისინი იყვნენ უბრალოდ წარმართები, რომლებმაც იუდევლები უწოდეს საკუთარ თავს და ალბათ ფიქრობდნენ, რომ რაიმე სულიერი პრივილებიეგი ექნებოდათ თუ „იუდეველს“უწოდებდნენ თავს (რომელიც წმინდა წერილის მიხედვით არ არსებობს, მხოლოდ იეშუა არის ჩვენი სიმართლე და სრული განმტკიცება ღვთის წინაშე).

„სინაგოგა“

სიტყვა „სინაგოგაც“ ძალიან ბევრ მკითხველს აბნევს ამ მონაკვეთში. „სინაგოგა“ არის ნათარგმნი ბერძნული სიტყვიდან რაც ნიშნავს შეკრებას, საზოგადოების ადგილს. მაგრამ ძალიან ბევრი ვარაუდობს, რომ სინაგოგა არის იეშუას მორწმუნე ებრაელების შესაკრებელი ადგილი მისი თაყვანისცემისთვის და არა როგორც უბრალოდ მორწმუნეების შეკრების ადგილს. ეს ის შემთხვევა არაა. იაკობის 2:2-ში ბერძნული სიტყვა „სინაგოგა“ გამოიყენება როგორც ადგილი სადაც მორწმუნეები იკრიბებიან თაყვანისცემისთვის. ამ სიტყვას ბევრ თარგმანში თარგმნიან როგორც „შეკრებას“ ან „საზოგადოებას“, მაგრამ ბერძნულ ენაზე ეს იგივე სიტყვა რჩება „სინაგოგა“.

როგორც ჩანს, ეკლესიის მამების მიერ შემუშავებული ანტი-ებრაული შეხედულების შედეგად, მთარგმნელების უმეტესობას არ სურს, რომ მკითხველები დააბნიოს და ბერძნულ სიტყვა „სინაგოგას“  არ თარგმნიან როგორც სინაგოგას, რათა მკითხველმა არ იფიქროს, რომ მაშინდელი მორწმუნეები სინაგოგაში დადიოდნენ თაყვანისცემისთვის, ამიტომ თარგმნიან სიტყვა „შეკრებას“ „სინაგოგის“ მაგივრად.

მეორეს მხრივ, სიტყვა „სინაგოგის“ გამოყენება როგორც მორწმუნეების თავშეყრის ადგილის სადაც ისინი იეშუას სცემდნენ თაყვანს, გვახსენებს წინასწარმეტყველების ასრულებას: დაბადება 28:3-ში ჩვენ ვკითხულობთ “ყოვლადძლიერმა ღმერთმა გაკურთხოს, გაგამრავლოს და გაქციოს მრავალრიცხოვან ხალხებად.”რაბინებმა გადათარგმნეს ეს ფრაზა „მრავალრიცხოვან ხალხებად“ ებრაულად როგორც „ერების სინაგოგად“.  და დაბადების 35:11-ში „უთხრა ღმერთმა: “მე ვარ ღმერთი ელ-შადაი ანუ ყოვლადძლიერი; ინაყოფიერე და გამრავლდი; ხალხი და ხალხთა კრებული გამოვა შენგან და მეფენი გამოვლენ შენი საზარდულიდან.“ ასე რომ, ერთი ერის გარდა (ისრაელის) ღმერთი ასევე დაპირდა „ერების სინაგოგას“ ისრაელთან ერთად! და ისევ დაბადების 48:4-ში „მითხრა: “მე გაქცევ ნაყოფიერად, გაგამრავლებ და ხალხების კრებულად გადაგაქცევ; და მივცემ ამ ქვეყანას შენს თესლს შენს შემდეგ – საუკუნო სამფლობელოდ.“ აქ უფალი ასევე ამბობს, რომ წარმოქმნის „ერების სინაგოგას“. მესიანური ებრაელებისგან ჩამოყალიბებულ საზოგადოებას და მესიანურ წარმართებს, რომელთაც ძალიან შეესაბამება იეშუას „სინაგოგად“ წოდება!

მაგრამ ძალიან ხშირად ბევრი არაებრაელი მორწმუნისთვის სიტყვა „სინაგოგა“ უბრალოდ უკავშირდება არამორწმუნე ებრაელების თაყვანისცემის ადგილს და შემდეგ ისინი იმავე სიტყვა „სინაგოგას“უარყოფითად ხედავენ გამოცხადების 2:9 და 3:9-ში. მაგრამ ეს სიტყვა უბრალოდ „ებრაულ“ ადგილს არ ნიშნავს, ეს ასევე ნიშნავს „შეკრების“ ადგილს.

ასე რომ ფრაზა, „სატანის სინაგოგა“ ამ მუხლებში ალბათ ითარგმნება „სატანის შეკრება“ და შესაბამისად ეხება საკულტო წარმართების შეკრებას, რომლებიც საკუთარ თავს ებრაელებს უწოდებენ (დღესდღეობით მაგალითად მორმონები უწოდებენ საკუთარ თავს „იუდევლებს“), რომლებიც იყვნენ მორწმუნეების მდევნელნი: როგორც მესიანური წარმართების ასევე მესიანური ებრაელების. სატანას ჰქონდა სულიერი ცრუ რელიგიის კულტი რომლებიც საკუთარ თავს ებრაელებს უწოდებდნენ, მაგრამ არ იყვნენ ასეთები. ასეთი ადამიანები და კიდევ მთელი ადამიანების ჯგუფები მოქმედებენ როგორც მისი აგენტები მესიის რწმენის წინააღმდეგ, როდესაც ცდილობენ ებრაელებს სახელი გაუტეხონ!

თარგმანი სალომე ჯებისაშვილი .

წყარო : http://wordofmessiah.org/a-synagogue-of-satan/

თავიე, არის ტიპიური ებრაელი მამა ფილმში „მევიოლინე სახურავზე“, რომელიც დამწუხრებულია თავის ცხოვრებაზე – ოთხი გასათხოვარი ქალიშვილი, მჭლე ძროხა, ბლაგვი ნაჯახი… მან აღმართა მზერა ზეცისკენ და თქვა: „უფალო, ნამდვილად კარგია, რომ ამომირჩიე რათა ვიყო შენი ერის ნაწილი, მაგრამ იქნებ უკეთესია ვინმე სხვა აირჩიო?“

ცხადია, თავიეს მიაჩნდა თუ რჩეულობაზე უარს იტყოდა, მის ტანჯვას ბოლო მოეღებოდა. მაგრამ სინამდვილეში ღმერთმა სულ სხვა მიზნისთვის ამოირჩია თავისი ერი. მისი მიზანი იყო ებრაელების მეშვეობით მოეთხრო თავის თავზე არაებრაელი ხალხისთვის. მოსე ეუბნებოდა თავის ხალხს:

“აჰა, გასწავლეთ წესები და სამართალი, როგორც მიბრძანა უფალმა, ჩემმა ღმერთმა, რათა შეასრულოთ იმ ქვეყანაში, რომლის დასამკვიდრებლადაც მიდიხართ. დაიცავით და აღასრულეთ, რადგან თქვენი სიბრძნე და გონიერებაა ის ხალხთა თვალში, რომლებიც მოისმენენ ამ წესებს და იტყვიან: მხოლოდ ეს ხალხია ბრძენი და გონიერი, დიდი ერია ეს. რადგან რომელი ერია ასე დიდი, რომელთანაც ისე ახლოა მისი ღმერთები, როგორც უფალი, ჩვენი ღმერთი, როცა კი შევღაღადებთ მას? რომელი ერია ისე დიდი, რომელსაც იმ რჯულის მსგავსი წესები და სამართლიანი სამართალი აქვს, როგორსაც დღეს გაძლევთ?” (მეორე რჯული 4:5-8)

აქ იგულისხმება, რომ არაებრაელებს შეშურდებათ იმ ბიბლიური ცხოვრების წესის, რომლითაც ცხოვრობენ ებრაელები. იესომ თავის მოციქულებს ასეთი დავალება მისცა:

„ამიტომ წადით და დაიმოწაფეთ ყველა ხალხი და მონათლეთ ისინი მამის, ძის და სულიწმიდის სახელით.“ (მათე 28:19)

თავისი „დიდებული დავალებით“ იეშუამ დაარიგა თავისი მიმდევრები, რომ ესწავლებინათ არაებრაელებისთვის ღმერთისა და გადარჩენის შესახებ… და არა მხოლოდ.

თალმიდი – ეს არის რაბინის მოწაფე, რომელიც თავისი მასწავლებლის გზების დაცვით სწავლობს მის გარშემო წრეში ცხოვრებას. იქიდან გამომდინარე, როგორ აზროვნებდა და ცხოვრობდა იეშუა თავის მოწაფეებთან ერთად, ცხადი ხდება რომ ის რაბინული სწავლების მეთოდს იყენებდა. და როდესაც მან გაგზავნა თავისი მოწაფეები, რომ შეექმნათ თალმიდიმ, მან დაარიგა რომ ესწავლებინათ როგორც გადარჩენაზე, ასევე თანახზე (ძველ აღთქმაზე). მას, მოსეს მსგავსად სურდა, რომ არაებრაელებსაც გაეგოთ ღმერთის გზების, თორის გზების შესახებ. დღეს ჩვენ როგორც მესიანელი ებრაელები, ამისკენ ვართ მოწოდებულნი.

ძნელია იმის გადმოცემა, რამდენად გახარებულები არიან ხოლმე ქრისტიანები, როცა ხედავენ კავშირს, მაგალიტად პასექს, საიდუმლო სერობასა და ზიარებას შორის. ისინი ამბობენ, რომ თითქოს თვალები აეხილათ.

უფრო მეტიც, თითოეული ბიბლიური დღესასწაული შეიძლება მნიშვნელოვანი და აქტუალური იყოს ქრისტიანებისთვის. არ მაქვს საშუალება, რომ ამ სტატიის ფორმატში გადმოვცე, მაგრამ ეს განსაკუთრებული დღესასწაულები ოქროს მაღაროებივითაა არაებრაელებისთვის, უფრო მეტიც კი.

თორა, მოსეს ხუთწიგნეული, სხვადასხვა პრინციპებს ასწავლის ცალკეულ ხალხს, ოჯახებს, თემებსა და ერებს. თუ ამ პრინციპებს გავიაზრებთ და პრაქტიკაში გავატარებთ, უფრო მარტივი იქნება ცხოვრება. აი რას გულისხმობდა რაბი შაული (პავლე მოციქული) როდესაც წერდა ტიმოთეს:

“მთელი წერილი ღვთივსულიერია და სასარგებლოა სასწავლებლად, სამხილებლად, გამოსასწორებლად და დასარიგებლად სიმართლეში. რათა მზად იყოს ღვთის კაცი და აღჭურვილი ყოველი კეთილი საქმისთვის.” (2 ტიმოთეს 3:16-17).

იმას რასაც რაბი შაული და ტიმოთე ეძახდნენ „წერილებს“ – ეს არის თანახი ანუ „ძველი აღთქმა.

ეს ნიშნავს იმას, რომ მესიანური იუდაიზმი აღწევს იმას რაც უფალს სურს – არაებრაელები შეიცნობენ  მის გზას. მაგრამ ებრაელებისთვისაც მნიშვნელოვანია მესიანური იუდაიზმი.

მთლად მართალი არ იქნებოდა გვეთქვა, რომ დღევანდელმა ებრაელებმა ბევრი იციან ღმერთის შესახებ. ჩვენი ერის უმეტესობა აღარ კითხულობს წერილებს. ეს იმის გამო ხდება, რომ ტრადიციული ორთოდოქსული იუდაიზმი ბევრი ებრაელისთვის არაა მიმზიდველი.

მესიანური იუდაიზმი  შეიძლება უფრო პოპულარული გახდეს  დღეს.

ებრაელებს იზიდავს მესიანურ თემებსა და სინაგოგებში რაბინების სწავლებები, სულიწმინდის მოქმედება, თემის წევრების თბილი და მოსიყვარულე დამოკიდებულება, სიმღერებითა და ცეკვებით განდიდება, და საკვების მირთმევის საშუალება (თუმცა ეს ყველგან არ გვხვდება). მესიანურ იუდაიზმს შეუძლია დააბრუნოს ებრაელები თორის სწავლებაზე – იეშუა მაშიახთან, იესო ქრისტესთან.

მესიანური იუდაიზმი ეხმარება ქრისტიანებს, ებრაული ფესვებისა და რწმენის სიღრმეების გაგებაში. რაბი შაული (პავლე მოციქული) ამბობდა, წარმართი მორწმუნეები „დამყნობილნი არიან ზეთისხილზე“ (რომაელთა 11:16-24) და ისრაელის თემის ნაწილნი ხდებიან (ეფესელთა 2:11-22). სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ის გასაოცარი სწავლებები და პრაქტიკები, რომელიც მოსემ გადასცა თავის ხალხს, ახლა ეხსნებათ „დამყნობილ“მორწმუნეებს წარმართებიდან.

გარდა ამისა, ის რომ მესიანური იუდაიზმი ვითარდება, და მსოფლიო ებრაული საზოგადოების მხრიდან მიღებაში უფრო და უფრო იზრდება როგორც იუდაიზმის ცალკეული „რტო“, უფრო მეტი ადამიანი გაიგებს მესიის შესახებ გზავნილს, შეძლებს წმინდა წერილების უკეთ განმარტებასა და წმინდად ცხოვრებას.

საბოლოოდ ეს იმას ნიშნავს, რომ ჩვენი ერი შეასრულებს თავის დანიშნულებას, რომელიც ჩადო ღმერთმა ჩვენში  ჩვენი ამორჩევისას – მოვუთხროთ მსოფლიოს მასზე და მისი გზების შესახებ.

მესიანურ იუდაიზმს ბევრი რამის შეთავაზება შეუძლია ქრისტიანებისთვისაც და ებრაელებისთვისაც, და ასე ხდება ის ნამდვილი ხიდი ეკლესიასა და სინაგოგას შორის.

ავტორი – რაბი ბარუხ რუბინი

თარგმნა – სალომე ჯებისაშვილმა

წყარო – https://charismamag.com/

ერთ-ერთ საიტზე წავიკითხე, რომ იუდევლებს ძალიან ნეგატიური დამოკიდებულება აქვთ არაებრაელების მიმართ, ფაქტიურად ადამიანებადაც არ მიიჩნევენ. თავზარი დამცა იმანაც, რომ ებრაელისა და გოის ქორწინება არ ითვლება ნამდვილ ქორწინებად. მართალია, რომ თქვენთვის ცხოველებზე უარესნი ვართ? ვიმედოვნებ, რომ ამ ყველაფრის ახსნას შეძლებთ, წინააღმდეგ შემთხვევაში კიდევ ერთ ანტისემიტს მიიღებთ.

ეს კითხვა დამისვა ერთ ერთმა ჩემა ნაცნობმა ,რომელსაც პირობითად სახელ გიორგით მოვიხსენიებ .

ძვირფასო გიორგი !

თქვენი წერილიდან ნათლად ჩანს, რომ თქვენ ის ადამიანი ხართ, რომელიც ეძებს ჭეშმარიტებას და ამიტომ მოხარული ვარ გიპასუხოთ. ჩემთვის მტკივნეულია იმის ნახვა, რომ წერილი მუქარით დაასრულეთ.

იმისთვის რომ დაგანახოთ ებრაელი ბრძენკაცების ნამდვილი შეხედულება არაებრაელებზე, მოგწერთ რამოდენიმე ციტატას თალმუდიდან და მიდრაშიდან.

• თალმუდი (სანგედრინი 59ა): „ რაბი მეირი ამბობს: არაებრაელი, რომელიც შეისწავლის თორას (ბნეი ნოახის შვიდ მცნებას) უთანაბრდება მღვდელმთავარს (სიწმინდის უმაღლესი სტადია).
• მიდრაში (თანჰუმა ვაიიკრა 8): „არაებრაელები სწრაფად აღიარებენ თავიანთ შეცდომებს და ასწორებენ მათ“.
• თალმუდი (ავოდა ზარა 6ა): „აკრძალულია ნებისმიერი დაბრკოლების შექმნა არაებრაელისთვის“.
• რამბამი (გზელა 1,2) : „აკრძალულია არაებრაელისთვის რაიმეს მოპარვა“.
• მეჰილთა (მიშპათიმ 4): „ის ვინც მოკლავს არაებრაელს, სიკვდილით დაისჯება“.
• დიდი კაბალისტი რაბი მოშე კავოდერო წერს („ტომერ დვორა“, მ2-2 თავი), რომ აუცილებელია გვიყვარდეს და პატივს ვცემდეთ არაებრაელებს.
• თალმუდი (გიტინ 61ა): „აუცილებელია არაებრაელების მონახულება, როდესაც ისინი ავად არიან, აუცილებელია მოწყალების გაცემა გაჭირვებული არაებრაელებისთვის“.
• თალმუდი (კიდუშინ 33ა): „აუცილებელია პატივი მივაგოთ ხანდაზმულ არაებრაელს“.
• თალმუდში ნათქვამია (ჰულინ 92ბ): „აკრძალულია არაებრაელის მოტყუება“. ის ქმედებაც კი, რომელიც მას ატყუებს აკრძალულია. მაგალითად, აკრძალულია არაებრაელისთვის ხორცის ჩუქება, რომელიც ეკრძალება ებრაელს, და იმის არ შეტყობინება, რომ ეს ებრაელებისთვის აკრძალულია. მიზეზი: ამან შეიძლება შეცდომაში შეიყვანოს არაებრაელი, – მან შეიძლება იფიქროს, რომ ჩვენ მას მივეცით ხორცი, რომელიც ჩვენ თვითონ გვჭირდება და პატივი მოგვაგოს, როდესაც რეალურად ჩვენ მას ვაძლევთ იმ ხორცს, რომელიც ჩვენთვის ფასეულს არ წარმოადგენს.
• თალმუდი (ბავა ბატრა 88ა) მოგვითხრობს დიდ ბრძენზე, რაბი საფრაზე. ლოცვის დროს მასთან მივიდა არაებრაელი და შესთავაზა, რომ რაიმე საგანს იყიდიდა მისგან. რაბი საფრა გულში დათანხმდა ამ ნივთის იმ ფასად გაყიდვაზე, რომელიც არაებრაელმა შესთავაზა, მაგრამ ვერ ეტყოდა ამას, რადგან არ შეეძლო ლოცვის შეწყვეტა. მყიდველმა იფიქრა, რომ რაბი იმიტომ არ პასუხობდა მას, რომ არ იყო ფასზე თანახმა და უფრო მაღალი თანხა სურდა. არაებრაელმა მოუმატა თანხას. რაბი საფრამ გააგრძელა ლოცვა. მყიდველმა კიდევ უფრო მაღალი თანხა შესთავაზა. ასე გაგრძელდა რამდენჯერმე. როდესაც რაბი მორჩა ლოცვას, ბევრად დიდი თანხა იყო დასახელებული პირველად შემოთავაზებულისგან განსხვავებით. თუმცა, რაბი სოფრამ გაყიდა ეს ნივთი პირველად შემოთავაზებულ ფასად, რადგან როდესაც გაიგო ეს ფასი ის ფიქრებით დათანხმდა.

მსგავსი ადგილები ბევრია. ზემოთ მოყვანილი ნაწყვეტებით თუ ვიმსჯელებთ, ნათლად ჩანს თუ როგორ ჰუმანური და კეთილგანწყობილნი არიან ებრაელები არაებრაელების მიმართ. ისტორია გვიჩვენებს, თუ როგორი ტოლერანტულები იყვნენ ებრაელები ასწლეულების მანძილზე სხვა ერებისა და რელიგიების მიმართ (შეადარეთ სხვა რელიგიების ქმედებებს). რაც შეეხება თქვენს აღნიშნულ საიტს – უნდა იცოდეთ, რომ იქ მოყვანილი ციტატები და ადგილები რა თქმა უნდა დამახინჯებულია. ზოგიერთი მათგანი ამოგლეჯილია კონტექსტიდან, რის გამოც მკვეთრად იცვლება მათი მნიშვნელობა, დანარჩენი ნაწილი კიდევ საერთოდ არ ეხება არაებრაელებს, არამედ ეხება ცოდვილებს (კერპტავანისმცემლებს, მკვლელებს, ქურდებს, და ა.შ.) ყველა ეროვნების, ებრაელი იქნება თუ არაებრაელი.

უფრო მეტიც, სიტყვა „გოის“ არასწორად განიხილავენ, როგორც არაებრაელის სახელს. ეს სრულიად არასწორია. სიტყვა „გოი“ ებრაულად ნიშნავს – ხალხს, თავად ებრაელებიც თორაში მოიხსენებიან როგორც „გოი“. იხილეთ მაგალიტად ბერეშით 25:29, დვარიმ 25, 5.

მნიშვნელოვანია ხაზი გავუსვათ იმასაც, რომ ეს იმას არ ნიშნავს რომ არ არსებობს განსხვავება ებრაელსა დ არაებრაელს შორის. ებრაელები – არიან ღმერთის რჩეული ერი, რათა იყვნენ მასთან ახლოს და ანახონ სიწმინდე დანარჩენ ერებს. ეს ძალიან საპასუხისმგებლო როლია. მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ისინი რაიმეთი მეტნი არიან დანარჩენ ერებზე, ყველაფერი დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად ართმევენ თავს ისინი თავიანთ ამოცანას: თუ ისინი თავს გაართმევენ საკუთარ მისიას, მათი ჯილდო სხვებზე მეტი იქნება, და თუ ვერ გაართმევენ- მაშინ მათი სასჯელი- ყველაზე მკაცრი. და ასე თქვეს ბრძენკაცებმა (თალმუდ მელიგა 16ა): „როდესაც ისინი წამოიწევიან – წამოიწევიან ზეცამდე, მაგრამ როდესაც ეცემიან – მიწად და მტვრად იქცევიან“.

რადგანაც ებრაელებს აქვთ საკუთარი განსაკუთრებული მისია, მათ აკრძალული აქვთ სხვა ერებთან აღრევა. სწორედ ამიტომ ეკრძალებათ ებრაელებს არა ებრაელებთან შერეული ქორწინება.

იმედი მაქვს, რომ ზემოთთქმული დაგეხმარებათ შემდეგში, რომ არ გაებათ ანტისემიტების მახეში.

პატივისცემით საერთაშორისო ქრისტიანული სალეჩო იერუსალიმის ადმინისტრაცია .

დღეს მე მინდა წარმოგიდგინოთ თალმუდის ის ციტატბი რომლებიც გაყალბებული იყო ანტისემიტების მიერ, მე ბევრჯერ მქონია დისკუსია არაებრაელ ეროვნების წარმომადგენლებთან რომლებიც თამამად იყენებენ გაყალბებული თალმუდის ციტატებს თითქოსდა თალმუდი ასწავლის სიძულვლის და ძალადობას სხვა ეროვნების მიმართ, მე ყოველთვის ვამბობდი რომ თალმუდი ეს არ არის ადვილი წიგნი მას წლები ჭირდება რომ შეისწავლო მითუმეტეს თალმუდის წიგნების უმეტესობა არც კი არის ნათარგმნი ორიგინალი ენებიდან ივრითულიდან და არამეულიდან, დღევანდელი ჩემი მოკლე სტატია მხოლოდ და მხოლოდ ზღვაში წვეთია იმ სიძულვილისა და სიცრუიეს წინაღმდეგ რომელსაც ავრცელებენ ანტისემიტები, რომლებიც სამწუხაროდ ქრისტიანებშიც გვხდება.  “საერთაშორისო ქრისტიანული საელჩოს იერუსალიმის ქართული ფილიალის” გენერალური მენეჯერი გიორგიო ჯიჯიეშვილი .

ფალსიფიცირებული ციტატები თალმუდიდან

1. Sanhedrin 59a: “გოის მკვლელობა ველური ცხოველის მკვლელობის ტოლფასია“.

• ფიქცია. თალმუდის ამ ნაწილში ასეთი ფრაზაც კი არ არსებობს. ეს ფრაზა ჩაამატა შუა საუკუნეების ერთ-ერთმა კომენტატორმა.

2. Aboda Zara 26b: „გოებს შორის საუკეთესოც უნდა მოკვდეს“.

• ფიქცია. თალმუდში არ არსებობს ასეთი გამონათქვამი. ასეთი ფრაზები შემოტანილია უცხო ლიტერატურიდან, Aboda Zara-ს კომენტატორების მიერ, „სოფრიმიდან“ რომელიც საერთოდ არ ეხება თალმუდის ტექსტებს და არის არაკანონიკური ტექსტი, ერთ-ერთი რაბინის ნააზრევი. ეს განხილულია ტოსაფოთის კომენტარებში ფესაჰიმ ტრაქტატის 406-ში.

3. Aboda Zara 26b Tosepoth: „ებრაელი რომელიც კლავს ქრისტიანს ცოდვას კი არ სჩადის, არამედ მსხვერპლი მოაქვს ღმერთის წინაშე“

• გამოგონილია. ასეთი სიტყვები ტოსჰახტში არ არის, და საერთოდ არც კი ეხება თალმუდს. ეს არის კომენტარები თალმუდის შესახებ. სინამდვილეში, ტოსფუტის ეს ნაწილი ერთ-ერთ თალმუდურ დავაზე საუბრობს, რომ ქანაანელთა მოკვლის ბრძანება მოქმედებდა მხოლოდ მათთან ბრძოლის დროს და ეს არანაირად არ ეხებოდა ქრისტიანებს. ქრისტიანების შესახებ იქ საუბარიც არ არის.

4. Sanhedrin 59a: „ გოი რომელიც ცხვირს ჩაყოფს კანონში /თალმუდში/ დამნაშავეა და სიკვდილით უნდა დაისაჯოს“

• ფიქცია. ასეთი ფრაზა იქ არ არის. სინამდვილეში იქ ერთ-ერთი ბრძენის მოსაზრება არის დაწერილი. რ. იოჰანანმა თქვა: წარმართი (კერპთაყვანისმცემელი და არა არაებრაელი) რომელიც შეისწავლის თორას, სიკვდილს იმსახურებს, რადგან ნათქვამია „სწავლება მოგვცა ჩვენ მოშემ, როგორც იაკობის თემის მემკვიდრეობა, ეს ჩვენი მემკვიდრეობაა და არა მათი“. ხოლო შემდეგ სხვა რაბინის წინააღმდეგობრივი მოსაზრება არის დაწერილი: „საიდან ვიცით, რომ წარმართიც კი რომელიც შეისწავლის თორას მღვდელმთავრის მსგავსია…“ ანუ აქ მოყვანილია ორ რაბინს შორის გაბმული დიალოგი, პირველი რომელიც ამტკიცებს რომ წარმართი რომელიც თორას შეისწავლის უნდა მოკვდეს (თან კონკრეთულად ხუთწიგნეულს და არა თალმუდს), ხოლო მეორე მას ეწინააღმდეგება და ამტკიცებს, რომ წარმართი, რომელიც შეისწავლის თორას მღვდელმთავრის მსგავსია.

5. „ყოველი გოი, რომელიც შეისწავლის თალმუდს და ყოველი ებრაელი რომელიც მას ამაში ხელს უწყობს, უნდა მოკვდეს“. (აბოდა ზარა 8-6)

• მოგონილია. გვერდის ნომერიც კი გამოგონილია. იდეაში ეს უნდა ყოფილიყო „აბოდა ზარა, 8ა ან 8ბ“

6. Libbre David 37: „ჩვენი რელიგიური ურთიერთობების შესახებ რაიმეს შეტყობინება გოისთვის ყველა ებრაელის მკვლელობის ტოლფასია, რადგან მათ თუ ეცოდინებათ რას ვასწავლით მათ შესახებ, ღიად დაგვიპირისპირდებიან და მოგვკლავენ“.

• მოგონილია. არ არსებობს არც ასეთი წიგნი და არც ასეთი ციტატა. ასეთი სიტყვაც კი არ არსებობს (ლიბბრე), წიგნის სახელით დაწყებული სხვა დანარჩენიც გამოგონილია.

7. Libbre David 37: „თუ იუდეველს მიეცემა სიტყვა რაბინის რომელიმე წიგნის ასახსნელად, მან მხოლოდ ცრუ განმარტებები უნდა წარმოთქვას და ყოველი ვინც დაარღვევს ამ კანონს დაიღუპება“

• ესეც ანალოგიურად გამოგონილია. არ არსებობს არც ასეთი წიგნი და არც ასეთი ციტატა.

8. Yebhamoth 11b: „გოგონასთან სექსუალური კავშირი ნებადართულია, თუ გოგონა 3 წლისაა“.

• ფიქცია. ევამოტის ტრაქტატში ასეთი რამ არ არსებობს. არასრულწლოვან გოგონას დანიშვნაზე მიდის საუბარი რომლის დანიშვნა მხოლოდ ებრაელს შეეძლო. იქ არაებრაელებზე საერთოდ არ არის ლაპარაკი.

9. Schabouth Hag 6d: „ებრაელებს შეუძლიათ ცრუ დაპირებების მიცემა თავის ასარიდებლად“.

• მოგონილია. არ არსებობს არანაირი წიგნი ან ასეთი ციტატა.

10. Hikkoth Akum X1: „ რაიმე საფრთხის ან სიკვდილის საშიშროების შემთხვევაშიც კი არ გადაარჩინოთ გოი“

• გამოგონილია. ამის შესახებ არცერთ წიგნში არ არსებობს არანაირი ციტატა.

11. Hikkoth Akum X1: „ნუ გამოიჩენთ გულმოწყალებას გოის მიმართ“.

• გამოგონილია. თალმუდში არ არსებობს ტრაქტატი ამის შესახებ, არც არანაირი წიგნი და არც ციტატა.

12. Choschen Hamm 388, 15: „თუ დადასტურდა, რომ რომელიმე ებრაელმა მისცა ფული გოის, დანაკარგის ანაზღაურების შემდეგ უნდა მოკვდეს ეს ებრაელი“.

• ფიქცია. ასეთი წიგნი ან ფრაზა არ არსებობს. განაცხადის თანახმად, იგი ეწერა კიცურ შულხან არუხის 388-ე თუმცა დაწერილია შულხან არუხის ცრუ წიგნში, რომელიც ანტისემიტის მიერ არის გაყალბებული.

13. Choschen Hamm 266, 1: „ებრაელს ყველაფრის მითვისება შეუძლია რასაც იპოვის, თუ ის ეკუთვნის აკუმს (გოის). ის ვინც უბრუნებს გოის თავის კუთვნილ ქონებას, კანონის წინააღმდეგ სცოდავს და მისი ცოდვის დამამძიმებელი ძალა იზრდება“. თუმცა შექებას დაიმსახურებს, როცა ქონებას დაუბრუნებს ღვთის სახელით, როცა ქრისტიანები ქებას დაუწყებენ ებრაელებს და აღაირებენ მათ, როგორც პატიოსან ხალხს“.

• ეს ვითომ დაწერილია კიცურ შულხან არუხში, 136-ე თავში. მაგრამ ეს დაწერილია ცრუ არუხში, ცრუ ტრაქტატში რომელიც გაყალბებულია ანტისემიტების მიერ.

14.  Szaaloth-Utszabot, The Book Of Jore Dia 17: „იუდეველს შეუძლია და ვალდებულია იცრუოს იმ შემთხვევაში, როდესაც გოი ჰკითხზავს არის თუ არა ჩვენს წიგნებში სწავლება მათ წინააღმდეგ“.

• გამოგონილია. არ არსებობს ასეთი წიგნი ან ციტატა ამის შესახებ. Szaaloth-Utszabot სიტყვასიტყვით ნიშნავს: კითხვები და მითითებები / განმარტებები“. ან „თალმუდური პასუხი“. Szaaloth-Utszabot თალმუდური ლიტერატურის დაახლოებით 1 500 წიგნს აერთიანებს.

15. Baba mecia 114-6: „ებრაელები – ადამიანური არსებები არიან, ხოლო ქვეყნის ყველა სხვა ერი არა ადამიანები, არამედ ცხოველები“.

• მოგონილია. ბავა მეციას ტრაქტატში ასეთი ფრაზა არ არსებობს. ნომერაციაც არ არის სწორი. 114-ე ფურცელი შეუძლებელია რომ არსებობდეს, უნდა იყოს 114ა ან 114ბ. ზოგადად, ეს არის ერთ-ერთი გარე კომენტარის თავისუფალი ინტერპრეტაცია, ერთ-ერთი რაბინის თავისუფალი ნააზრევი.

16. Simeon Haddarsen, fol. 56-D: „როცა მოვა მესია თითოეულ ებრაელს ეყოლება 2 800 მონა“.

• ფიქცია. ეს საერთოდ არ ეხება თალმუდს. ასეთი წიგნიც კი არ არსებობს. სინამდვილეში ეს სახელი და ფრაზა მე-10 საუკუნის ერთ-ერთ ებრაელ კომენტატორს ეკუთვნის. „ 56-D“ – გამოგონილია.

17. Kelhubath (11а-11b): „როდესაც ზრდასრულ მამაკაცს სქესობრივი ურთიერთობა აქვს პატარა გოგონასთან, რომელიც 3 წლისაც არაა, ეს არაფერია, რადგან იმას ჰგავს როცა თვალზე თითს მიიჭერ, თავიდან ცრემლები მოგდის მაგრამ შემდეგ ხედვა ისევ გიბრუნდება… ასევე უბრუნდება უმწიკვლობა პატარა გოგონას, როდესაც ის 3 წლისაც არაა“.

• ეს განსაკუთრებული შემთხვევაა. სიტყვები სწორად არის მოხსენიებული, მაგრამ კონტექსტიდანაა ამოგლეჯილი. თან ეს თალმუდური კომენტარია, რომელიც თვითონ თალმუდის შემადგენლობაში არ შედის. ეს ნაწყვეტი ამოღებული არის როგორც საჯარიმო სანქცია და შედეგი, როდესაც ხდება ზრდასრულის სქესობრივი ურთიერთობა ბავშვთან. არსებობს გამართლებული (საკამათო რა თქმა უნდა) დებულება, რომ თუ მამაკაცს აქვს სქესობრივი ურთიერთობა ბავშვთან ის ნაკლებად მკაცრად უნდა დაისაჯოს, ვიდრე იმ შემთხვევების დროს როცა ეს ხდება შედარებით მოზრდილ ბავშვთან ან ზრდასრულ ქალთან. ეს გამართლებულია უკანასკნელ წინადადებაში „ქალწულობის ასაკის“ მიხედვით. ამ კუთხით გამოიტანეს ასეთი დასკვნა, რომ ასეთ შემთხვევაში ბავშვი ყველაზე ნაკლებად ზარალდება. ეს საჯარო გადაწყვეტილებაა, რომელიც რამოდენიმე რაბიმ ჩაწერა თალმუდში როგორც საკამათო თემა. გარდა ამისა კონტექსტი ნათლად მიუთითებს, რომ მთლიანობაში თალმუდი არანაირად არ მალავს ასეთ რამეს. ამ ეტაპზე არსებობს მხოლოდ დისკუსია, თუ როგორ უნდა დაისაჯოს ასეთი რამ.

18.  Nidrasch Talpioth, стр. 225-L: „ იეჰოვამ შექმნა არაებრაელები ადამიანურ ქმნილებაში, რათა ებრაელებს არ ესარგებლათ ცხოველების მომსახურებით. შესაბამისად არაიუდევლები არიან ცხოველები ადამიანურ ფორმაში, რომელთა მოვალეობაა ემსახურონ ებრაელებს დღე და ღამე“.

• პირველ რიგში მიდრაში და არა ნიდრაში. მეორეც ეს თალმუდის ტრაქტატი არ არის. მესამეც ებრაელები საერთოდ არ იყენებენ ღმერთის სახელის ამ ვარიანტს. ეს განსახილველი ფრაზა დაწერა ელიაჰუ ბენ სოლომონმა, თურქმა ებრაელმა მე-18 საუკუნეში, აშკარად მუსულმანების ზემოქმედების შედეგად.

19. Schulchan Арух, Choszen Hamiszpat 348 : „ებრაელს შეუძლია გაძარცვოს გოი, მოატყუოს იგი ანგარიშში, თუ ნაკლებად სავარაუდოა, რომ გოი ერკვევა ამაში“.

• ეს საერთოდ არ ეხება თალმუდს. ეს კომენტარი მე-16 საუკუნეში დაიწერა წმ. წერილთან მიმართებაში. სინამდვილეში, არუხას ამ ნაწილში დაწერილია, რომ მოპარვა ეკრძალება როგორც ებრაელს ისევე არაებრაელს, როგორც ბავშვს ასევე ზრდასრულს. ერთი კომენტატორი ამტკიცებს, რომ როდესაც კერპთაყვანისმცემლებს უკავშირდება საქმე დაშვებული იქნებოდა რომ გამოეყენებინათ სიცბიერე ვალის დაბრუნებისას. თუმცა განზრახ ამის გაკეთება აკრძალულია, მაგრამ თუ კერპთაყვანისმცემელი შეცდომას თავის სასარგებლოდ იყენებს მაშინ მიზანშეწონილია ისარგებლო ამ შემთხვევით. ასევე ცნობილია, რომ კომენტატორების უმეტესი ნაწილი და ასევე მაიმონიდები უარყოფენ ამ მოსაზრებას.

20. Aboda Sarah 37a: „ გოის ქალიშვილები 3 წლის ზევით შესაძლებელია დაექვემდებაროს ძალადობას“.

• ფიქცია. აბოდა ზარას ტრაქტატი საერთოდ არ ეხება ასეთ თემებს.

21. Abhodah Зара (22а): „ქრისტიანებს აქვთ ურთიერთობა ცხოველებთან“.

• გამოგონილია. მოცემული ტექსტი თალმუდში არსად არ არის ნახსენები.

22. Shas. 22: „ებრაელს შეუძლია მსახურად ჰყავდეს არაებრაელი ქალი, მაგრამ არ შეუძლია მასზე ქორწინება“.

• ეს თალმუდის კომენტარებსაც კი არ ეხება, და თან აქ ლაპარაკია მსახურად აყვანაზე/

23. Tosefta Aboda Zara B5: „თუ გოი მოკლავს გოის ან ებრაელებს, მან პასუხი უნდა აგოს თავისი საქციელისთვის, ხოლო თუ ებრაელი მოკლავს გოის, ის არაა ამაზე პასუხისმგებელი“.

• გამოგონილია, ნომერაციაც კი მოგონილია. შეგვიძლია მხოლოდ ვივარაუდოთ რომ ასეთიუ ბ5 არის მე-5 თავი, მაგრამ მეხუთე თავში ასეთი რამ ნახსენებიც კი არ არის. ტოსეფტა არც კი არის ტალმუდის ნაწილი. ის მხოლოდ კომენტარებია

24. Schulchan Aruch, Choszen Hamiszpat 388: „ნებადართულია ყველას მოკვლა ვინც ამხილებს ებრაელს, სანამ მხილებას დაიწყებს მანამდეც ნებადართულია მოკვლა“.

• გამოგონილია. ასეთი რამ არ არსებობს შულხან არუხში.

25. Schulchan Aruch, Choszen Hamiszpat 388: „სხვა ყველა ერის ქონებაც ეკუთვნით ებრაელებს, და მათ სრული უფლება აქვთ გამოიყენონ შეზღუდვის გარეშე“.

• ესეც გამოგონილია და ასეთი რამ არ არსებობს შულხან არუხში.

26. Tosefta Aboda Zara VIII, 5: „როგორ გავარკვიოთ სიტყვა ქურდობის მნიშვნელობა? გოის ეკრძალება, მოპარვა, გაძარცვა, ქალის ან მონის მოტაცება გოისთვის ან ებრაელისთვის. მაგრამ ებრაელს აქედან არაფერი არ ეკრძალება გოის მიმართ“.

• მოგონილია. ბოლო ფრაზა საერთოდ არ არსებობს ტოსეფტაში. და ტოსეფტა საერთოდ არ არის ტალმუდის ნაწილი. ეს არის წმ. წერილის მიმართ ერთ-ერთი კომენტატორის ამონარიდი, ისრაელიანების დამოკიდებულებაზე კერპტავანისმცემლების მიმართ.

27. Jp., 92, 1: „ღმერთმა მისცა ებრაელებს ძალაუფლება ყველა ერის სისხლსა და ქონებაზე“

• ასეთი ფრაზები არის მიდრაშში და ტოსეფტაში, რომელშიც სხვადასხვა მოაზროვნის და რაბინების ნააზრევია შეტანილი, ეს ფრაზა ჩემთვისაც კი საიდუმლოა. როგორც ჩანს „Seph“ ნიშნავს Sepher, ანუ წიგნს. მაგრამ „Jp“ რას ნიშნავს ჯერ ვერ გამირკვევია.

28. Schulchan Aruch, Choszen Hamiszpat 156: „თუ ებრაელს გოის ვალი აქვს, მეორე ებრაელს შეუძლია მივიდეს გოისთან, შეპირდეს ფულს, მაგრამ მოატყუოს. ასე გოი გაღარიბდება და პირველი ებრაელი მის საკუთრებას კანონით ჩაიგდებს ხელში“.

• გამოგონილია. ასეთი თავის მსგავსი საერთოდ არ არსებობს.

29. Schulchan Aruch, Johre Deah, 122: „ებრაელს ეკრძალება ღვინის დალევა იმ ჭურჭლიდან, რომელსაც გოი შეეხო, რადგან მის შეხებას შეეძლო ღვინო უწმინდური გაეხადა“.

• ესეც გამოგონილია. ასეთი თავის მსგავსი არსად არ არის ნახსენები.

გაგრძელება იქნება.

თარგმნა- სალომე ჯებისაშვილმა.

როდესაც მე ვირწმუნე იეშუა (იესო), მეგონა რომ ებრაელი აღარ ვიყავი, და ჩემ რწმენას ამ ებრაელი ადამიანისადმი არაფერი საერთო არ ჰქონდა ებრაელობასთან.  შემდეგ დავიწყე ახალი აღთქმის კითხვა და შოკირებული ვიყავი იმით, რომ ეს ებრაული წიგნია, რომელიც მოგვითხრობს ებრაულ ისტორიას ებრაელებზე ისრაელში. მე მინდა გაგაცნოთ 10 ებრაელი  ფაქტი, რაც არის ახალ აღთქმაშია მოცემული:

1. იესოს ნამდვილი სახელი არის – იეშუა. ეს სახელი წარმოიშვა ივრითული სიტყვისგან “იეშუ-ა”, რომელიც ნიშნავს ხსნას, გადარჩენას, რაიმე ხიფატისგან თავის არიდებას, სიკვდილისაგან და მონობისაგან დახსნას, მძიმე ავადმყოფობიდან დახსნას. როცა ანგელოზი ეჩვენა იოსებს, უთხრა, რომ ბავშვისთვის დაერქმია სახელად იეშუა, იმიტომ რომ ის გახდებოდა “იეშუ-ა” თავისი ერისთვის! (მათე 1:21)- „გააჩენს ძეს და უწოდებ სახელად იეშუას, ვინაიდან ის იხსნის თავის ხალხს მათი ცოდვებისგან” ეს ძლიერი წინასწარმეტყველური მნიშვნელობა იკარგება ბერძნულსა და ინგლისურ თარგმანში.
2. დედამისის სახელი არ იყო არც მარიამი, და არც მარია. ის არ იყო კათოლიკე! მირიამი – ეს ის სახელია, რომელიც ერქვა ასევე მოსეს დას. ეს ებრაული სახელია და ასე ერქვა მას. ის იყო ებრაელი, რომელიც ცხოვრობდა ვატიკანის დაარსებამდე დიდი ხნით ადრე.
3. იოანე არ ყოფილა ნათლისმცემელი (სტატიის ინგლისურ ვარიანტში გამოყენებულია სიტყვა -baptist ) . დიდი პატივისცემით მივმართავ ჩემს ბაპტისტ მეგობრებს, იოანე იყო უკანასკნელი და უდიდესი წინასწარმეტყველი, ისეთივე როგორც იერემია, ესაია და ეზეკიელი. ის წინასწარმეტყველებდა მომავალ ებრაელ მესიაზე. ისიც ასევე ებრაელი იყო, რომელიც მოუწოდებდა ებრაელებს მომზადებულიყვნენ  ღმერთის კრავის მისაღებად.
4. ნათლობა არ ყოფილა ახალი აღთქმის უნიკალური მოვლენა. გჯერათ თუ არა, ებრაელები იყენებდნენ წყალში ჩაფლობის (ებრაული სიტყვა – „თვილა“) წესს ჯერ კიდევ საუკუნეებით ადრე ვიდრე იოანე მონათლავდა თავის მიმდევრებს. ერთ-ერთი მიზეზი იმისა, თუ რატომ არ ეწინააღმდეგებოდნენ ისინი იოანეს ნათლობას, იყო ის რომ – ეს წესი იყო მათი კულტურისა და რელიგიის  ნაწილი. ტაძრიდან არცისე შორს, არქეოლოგებმა იპოვეს დაახლოებით 50 რეზერვუარი, (ებრაული სიტყვა – „მიქვოთ“ რაც ნიშნავს რიტუალური განწმენდისთვის განკუთვნილ ქვის ჭურჭლებს) რომელიც განკუთვნილი იყო მათთვის ვინც ტაძარში მივიდოდა რიტუალურად განწმენდისთვის, რომ შემდეგ მსხვერპლი შეეწირა.
5. პეტრე პირველი რომის პაპი არ ყოფილა! პეტრე, ებრაელი, პირველი იუდეველი მორწმუნეების წინამძღოლი იყო, მხოლოდ რამოდენიმე წელი. შემდეგ მან მართვის სადავეები გადასცა იაკობს (მასზეც ვილაპარაკებ), იეშუას ძმას, და დაიწყო მოგზაურობა, და დაიწყო სახარების ქადაგება, რომელიც ამბობს ხსნას იესო ქრისტეს მეშვეობით. არავითარი მტკიცებულება არ არსებობს, რომ ის გახდა რომის ეპისკოპოსი და შემდეგ ეპისკოპოსის მანტია გადასცა სხვას ან ხელდასხმით გადასცა ვინმეს რომის ეპისკოპოსობა. ის იყო უბრალო ებრაელი მეთევზე, ​​რომელიც გახდა ერთ-ერთი უდიდესი მქადაგებელი ქრისტეს სიტყვებისა. მას არასდროს შეუწყვიტავს ებრაულად ცხოვრება და რა თქმა უნდა  არასდროს თვლიდა თავს კათოლიკედ ან მართლმადიდებლად. სხვათა შორის, ბიბლია ნათლად ამბობს, რომ პეტრეს ჰყავდა სიდედრი, რაც ავტომატურად იმას ნიშნავს, რომ მას ჰყავდა ცოლიც და მაშინ უცნაურია ის ფაქტი, რომ კათოლიკე რომის პაპს და მართლმადიდებელ პატრიარქებს ეკრძალებათ ცოლის მოყვანა, რაც ბიბლიას არ ეფუძნება.
6. ჯეიმსი (იგულისხმება ინგლისური თარგმანი, სადაც იაკობი ჯეიმსად არის მოხსენიებული) ეს იმის სახელია, ვინც დაწერა იაკობის წიგნი და უძღვებოდა პირველ ებრაელ მორწმუნეებს, როგორც დაწერილია მასზე საქმეების წიგნის 15 თავში. ჯეიმსი – კარგი სახელია მეფისთვის ან სასახლეში მცხოვრები დიდგვაროვანისთვის, მაგრამ არა პირველ საუკუნეში მცხოვრები ებრაელისთვის. მისი სახელია იაკობი! ლათინურად სახელი იაკობი და ჯეიმსი ძალიან ჰგავს ერთმანეთს, და ლინგვისტური გაურკვევლობის გამო იაკობი გახდა ჯეიმსი ახალი აღთქმის ინგლისურ თარგმანში.
7. იეშუა გარდაიცვალა ფესახის (პასექის) დღესასწაულზე და აღდგა პირველი ნაყოფების დღესასწაულზე (იომ- ჰა -ბიკკურიმ) და სულიწმინდა გადმოვიდა იერუსალიმში ორმოცდამეათე დღეს (შავუოთის დღესასწაულზე). ეს სამი მნიშვნელოვანი დღეა ისტორიაში და უფალმა ისე გააკეთა, რომ ისინი კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი გამხდარიყვნენ ებრაელებისთვის იმავე გაზაფხულის, დაახლოებით ახ.წ-აღ 30 წელს.  თითქოს ღმერთმა ამით თქვა რომ: “არ დაგავიწყდეთ, რომ ეს ყველაფერი დაიწყო ებრაელებისგან იერუსალიმში!” სამწუხაროა, რომ ეკლესიამ დაივიწყა ეს …
8. პავლეს არასდროს შეუცვლია სახელი. ბიბლია გაკვრით მიანიშნებს რომ სავლე – იგივეა, რაც პავლე (საქმეები 13: 9 – სავლე, იგივე პავლე, სულიწმიდით აივსო, მიაპყრო მას მზერა) .როგორც ებრაელების უმეტესობას, მას ჰქონდა სახელი რომელიც გამოიყენებოდა იმ რეგიონში სადაც ცხოვრობდა (რომის იმპერიაში) და ასევე ებრაული სახელიც. მოსაზრება, რომ მან თითქოს უარი თქვა თავის ებრაულ სახელზე, ეს არ ამარტო არაბიბლიურია, არამედ უბრალოდ უმეცრებაა. მე როდესაც დავიბადე, ასევე მქონდა ინგლისური სახელი რონი, და ებრაული – ჰაიმი.
9. მთელი ახალი აღთქმა დაიწერა ებრაელების მიერ. არსებობს გარკვეული უთანხმოება, იყო თუ არა ლუკა ებრაელი (და ვიცნობ ორივე მხარის სერიოზულ არგუმენტებს), მაგრამ სხვა ყველა ავტორი ებრაელია.
10. ზიარება დაფუძნდა პასექის სედერზე. იეშუამ აიღო აფიკომანი , მაცის განსაკუთრებული ნაწილი (უფუარი პური), რომელიც გამოიყენებოდა საპასექო სედერზე, და ასევე ცნობილია, როგორც ისააკის მაცა და ასწია ოთხიდან მესამე თასი, გამოსყიდვის თასი, რომლის დროსაც წარმოთქვამენ  სამადლობელო კურთხევებს საპასექო ტრაპეზზე და სთხოვა თავის ებრაელ მიმდევრებს, რომ გაეგრძელებინათ ეს ტრადიცია.
11. ბონუსი: იეშუას ყველა პირველი მიმდევარი იყო ებრაელი. როდესაც წარმართებმა იწამეს იგი, არიან ბევრი ვინც ფიქრობენ, რომ არაებრაელებს, რომელთაც სურდათ ერწმუნათ იეშუა, პირველ რიგში იუდაიზმი უნდა მიეღოთ. საბოლოოდ (საქმეების 15) გადაწყდა, რომ ეს სავალდებულო აღარაა. მაგრამ არც ერთ ებრაელს ერთხელაც არ მოსვლია თავში აზრად, რომ ის არაა ებრაელი და მიეტოვებინა თავისი ტრადიცია და კულტურა.

შეკითხვა: თქვენი აზრით, ბევრი ქრისტიანისთვის არის ეს ინფორმაცია ცნობილი? და ებრაელისთვის?

ავტორი : რონ კანტორი

თარგმანი : სალომე ჯებისაშვილი

დღეს მე მინდა გაგაცნოთ და თქვენთან ერთად განვიხილო ებრაული წყაროები, რომლებიც თავისი თემატიკით უჩვეულონი არიან, კერძოდ, ებრაული წყაროების მეშვეობით დაგანახოთ  მათეს პირველი და მეორე თავი.თუ რისი გადმოცემა უნდოდა ებრაელ ავტორს რომელიც წერდა ებრაელებს, ეს რა თქმა უნდა ზღვაში წვეთია, მაგრამ ჩემი მიზანია გავაღვიძო თქვენში სახარების პასაჟების სწორი გაგების სურვილი, მერწმუნეთ ეს თქვენ ცხოვრებას შეცვლის, რადგანაც თქვენ ჩაწვდებით უფლის სიტყვის იმ სიღრმებს რომელეზეც შეიძლება აქამდე არც კი გიფიქრიათ. დღეს ბევრ ქრისტიანთან მაქვს შეხება, რომლებმაც ძალიან კარგად იციან ქრისტიანული ტრადიციები, განმარტებები, წყაროები და კარგად არიან დაუფლებულბი ქრისტიანულ თეოლოგიას, მაგრამ რაც შეხება ებრაულ წყაროებსა და მათ ტრადიციებში აბსოლუტურად გაუნათლებლები არიან. დღესდღეობით არცეთ ქრისტიანულ თუ მესიანურ სასწვლებლებში არ ეცნობიან ებარაულ წყაროებს, მაგრამ შეიძლება ვიღაცამ დასვას კითხვა: რა საჭიოროა ებრაული წყაროების ცოდნა ან რა სარგებლობა შეიძლება მან მოგვცეს ჩვენ ქრისტიანებს? – სანამ ვისაუბრებთ ამ წყაროების სარგებლობაზე რომელიც გვეხმარება თანახის (ძველი აღთქმის) და ახალი აღთქმის უფრო სიღრმისეულ გაგებაში, მანამდე ვთქვათ რას წარმოადგენს თვითონ ეს წყაროები, რომელიც არის რაბინული ლიტერატურული კოდექსი.

დღეს ისინი შეიძლება ორ ნაწილად დავყოთ, ორ სვეტად ორ წიგნად, რომლებიც, ფაქტობრივად, ფორმურილდა ჩვ.წთ.აღ. მე-5 საუკუნეში. ეს არის თალმუდი (სჯულის განხილვა, ბრძენების საუბრები სჯულზე და მის პარქტიკულ გამოყენებაზე), ხოლო მეორე არის მიდრაშ რაბა (კომენტარები, მცდელობები წმინდა წერილის გასაგებად). დღესდღეობით, ეს წიგნები ჩვენთვის ჩამოყალიბებულია ( დასრულებული სახე აქვთ), მაგრამ იეშუას (იესოს) დროს ეს ცოდნა ნაწილობრივი იყო და ისიც ზეპირი გადმოცემებით, რადგან მაშინდელ პერიოდში წყაროები მცირე იყო და ებარეალების მსოფლხედეველობა ჩამოყალიბებული იყო ზეპირ სიტყვიერ ტრადიციაზე, რომელსაც ისინი ისმენდენ სინაგოგებში და გადასცემდნენ ერთმანეთს. მოციქულებმაც კარგად იცოდნენ ზეპირ სიტყვიერი ტრადიციები და ამის საფუძველზე გარკვეული მსოფლხედველობაც ჩამოყალიბებული ჰქონდათ (ისინიც ხომ იმ ეპოქის შვილები იყვნენ, სადაც მათი სახარების ადრესატებსაც უკვე ჰქონდათ ჩამოყალიბებული მსოფლხედველობა).

ამასთან დაკავშირებით ჩვენ სახარებებში ვხდებით უკვე გარკვეულ ჩამოყალიბებულ აზროვნებასა და ისტორიულ აღწერილობებს, მაგრამ ჩვენთვის ისინი გაურკვეველი იქნება, ან უფრო უარესიც, არასწორად გაგებული, თუ ჩვენ არ განვიხილავთ ამ ყველაფერს იმ ტრადიციების ფონზე, რომელიც მაშინდელი ეპოქის გამოძახილი იყო . ეს მოკლედ, თუ რატომ არის მნიშვნელოვანი ქრისტიანებმა ვიცოდეთ არა მხოლოდ ქრისტიანული ტრადიციები და წყაროები, არამედ ებრაული წყაროები და ტრადიციებიც. მარტივად რომ თქვათ, ჩვენი მხსნელი იეშუა ხა  მაშიახი (იესო ქრისტე) ებრაელი იყო, მოციქულებიც ებარეალები იყვნენ და ისინი გაზრდილები და განსწავლულები იყვნენ თავიანთ ტარდიციებში: ხოლო იესოს ემატებოდა სიბრძნე და ტანი, და მადლი ღმერთისა და კაცთა წინაშე . ( ლუკ.2:52)

ასე, ახლა დავიწყოთ მათეს სახარების პირველივე მუხლებიდან: წიგნი წარმოშობისა იესო ქრისტესი დავითის ძისა აბრამის ძისა. (მათ.1;1) ამის შემდეგ მოდის მაშიახის (ქრისტეს) გენიალოგია . ჩვენ ზემოთ აღვნიშნეთ, რომ, როდესაც ვხვდებით ლიტერატურულ პასჟს ან მცირე დეტალებს, თუ ჩვენ არ ვიცით ებრაული წყარო და ტარდიცია ჩვენ ვერ გავიგებთ თუ რას ხედავდა იმ ეპოქის ჩვეულებრივი ებრაელი, ვისთვისაც დაწერა მათემ თავისი სახარება. მოდი განვიხილოთ ეს მონაკვეთი. მაგალითისთვის, თუ ჩვენ ავიღებთ თორის (მოსეს ხუთწიგნეულს) ნებისმიერ წიგნს მაგალითად: “ჰინე ტოლდოთ ადამ” ან “ჰინე ტოლდოთ ნოახ” (ეს არის ადამის წარმოშობის წიგნი, ეს არის ნოეს წარმოშობის წიგნი) დაბ.5:1 დაბ.10:1 თვითონ სიტყვა ტოლდოთ ნიშნავს წარმოშოშობას, შთამომავლობას. როდესაც ჩვენ ვკითხულობთ იშმაელის (ისმაელი) წარმოშობის წიგნზე, ჩვენ არ ვკთხულობთ თერახმა შვა აბრაამი, აბრამა შვა იშმაელი,სამაგიეროდ, ჩვენ ვკითხულობთ იშმაელის ძეებზე, ამიტომაც, ერთის მხრივ, როდესც ჩვენ ვკითხულობთ ,,წიგნი წარმოშობისა იეშუასი”, ებრაელი მკითხველი ელოდებოდა რომ თხრობა წავიდოდა იესოს შვილებზე მის შვილიშვილებზე და ა.შ. და ამ დროს ის ხედავს აბრამმა შვა ისაკი და ა.შ. ეს მკითხველისათვის ერთობ ნაცნობი თხრობის სტილი გაურკვეველი რჩება. სწორედ აქ გვეხმარება ებრაული მაშინდელი ტრადიცია, რომელიც მათემ კარგად იცოდა და ღვთის შთაგონებით ოსტატურად გამოიყენა. საქმე იმაში გახლავთ, რომ ღმერთის მოწოდებას აბრაამის მიმართ, რათა ის გამოსულიყო ქალდეველთა ქვეყნიდან ებრაელი კომენტატორები მაშიახს მიწერენ, ანუ მათი აზრით, ღმერთმა მაშიახის გამო აირჩია და მოუწოდა აბრამს, ამიტომაც ებრაულ ტარდიციაში მაშიახი ითვლება ყველაფრის თავად. თვითონაც იესო ქრისტე ამაბობს: “სანამ აბრაამი იქნებოდა მე ვარ ” (იონ.8;58) ,აგრეთვე, მაშინდელ ებრაელებში ესეთი ანადაზა არსებობდა ადამიანზე, რომელიც სრულყოფილებას მიაღწევდა: “სანამ აბრაამი იქნებოდა შენ იყავი” და თუ ადამიანი უვარგისი იქნებოდა მასზე ამბობდენ “კოღოც კი არსებობდა შენზე ადრე”.

გასაოცარია, თუ როგორ ოსტატურად იყენებს მათე მაშინდელ ებრაულ ტრადიციებსა და ზეპირ სიტყვიერ გადმოცემებს, რათა იეშუა ჭეშმარიტ მაშიახად წარუდგინოს თავის ერს. კიდევ ერთი დეტალი, რაზეც მათე საუბრობს გენიალოგიის საშულებით: ქრისტეს გენიალოგიას ყოფს 14 თაობად. როდესაც ვიკითხავთ რატომ მაინდამაინც 14 თაობად? პასუხი მარტივია: 14 გემატრიის მიხედვით დავითს ნიშნავს. აგრეთვე, ეს 14 თაობა 3 ეტაპადაა დაყოფილი, ანუ აბრამიდან მოყოლებული დავითამდე 14 თაობა,დავითიდან – ბაბილონის ტყვეობამდე 14 თაობა, ხოლო ბაბილონიდან – ქრისტემდე 14 თაობა მოდის. ეს რა თქმა უნდა, შემთხვევით მათეს არ დაუწერია. ებარული ტარდიცია გვამცნობს, რომ აბრამიდან მაშიახამდე 42 თაობა უნდა იყოს, იმიტომ რომ 42 გადასავლა გააკეთეს ებრაელებმა უდაბნოში ეგვიპტედან გამოსვლისას და 42 ჯერ იყო ისრაელი გაჩერებული უდაბნოში, სანამ აღთქმულ ქვეყანაში შევიდოდა. აქედან გამომდინარეობს 42 თაობა მაშიახამდე. აგრეთვე, ტრადიცია გვეუბნება, რომ აბრაამი იყო, როგორც ახალი მთვარე, თვის პირველი დღე, შემდეგ აქედან 14 თაობა დავითამდე სავსე მთვარე,ამის შემდეგ მთვარე იწყებს კლებას ანუ ჩასვლას და ეს ის პერიოდია, როდესც ისრაელი იძულებით ჩასვლას იწყებს ბაველ (ბაბილონში) 14 თაობის შემდეგ, მთავრის მესამე ციკლი იწყება და მეორე სავსე მთვარე – ეს მაშიახია და ეს მთვარე ყოველთვის სავსეა. აქედან გამოდის სამჯერ 14 თაობა და მთვარის სამი ციკლი.სრულყოფილი მთვარე და სრულყოფილი მაშიახი ანუ იესო ქრისტე. აი, ამიტომაც ერთ-ერთი მიზეზი იყო მათეს სახრების ასეთი ფორმით დაწყება. რა თქმა უნდა, ჩვენ ქრისტიანებმა არ უნდა უარვყოთ ქრისტიანული განმარტება მათეს სახარების ამ მუხლებისა, პირიქით ებრაული ტარდიცები და ისტორიული კონტექსტის ცოდნა უფრო ავსებს ქრისტიანულ შეხედულებებს და კიდევ უფრო გვარწმუნებს, რომ იეშუა ხა მაშიახია (იესო ქრისტეა ერთადერთი ჭეშმარიტი მესია).

ბოლოსთვის მინდა კიდევ ძალიან მნიშველოვანი დეტალიც განგინმარტოთ ებრაული ტარდიციების მიხედვით. ეს დეატალი ვარსკლავია, რომელიც მოგვებმა დაინახეს და რომლის საშუალებით მაშიახთან მისვლა შეძლეს, რათა თაყვანი ეცათ მისთვის. ეს ისტორია მარტო მათეს სახარებაშია აღწერილი. ზემოთ აღვნიშნეთ, რომ მათემ თავისი სახარება, სწორედ, რომ ებრაელებისათვის დაწერა. ბეთლემის ვარსკლავთან დაკავშირებით ბევრი მეცნიერული დავა და სწავლა არსებობს. მე მორწმუნე ადამიანი ვარ და ვთვლი, რომ ეს ვარსკლავი მართლა არსებობდა და რაც მათემ აღწერა ის ყვეალაფერი სინამდვილეში მოხდა, რადგანაც სადაც საქმე ეხება წმინდა წერილს იქ ყველაფერი უტყუარია. ბიბლიის ავტორები ღვთის შთაგონებით ყოველთვის ნამდვილ, ისტორიულ ფაქტს აღწერდნენ.

დავუბრუნდეთ და განვიხილოთ თუ რას გვეუბნება ებრაული ტრადიცია ბეთლემის ვარსკლავზე: 7 წლეულზე, რომელზეც მოდის მაშიახი ( ებრაულ კალენდარი წლებს, აგრთვე, 7 წლებად ყოფს) 5 წლის 7 წლეულზე, 2 წლით ადრე სანამ დაიბადებოდა მაშიახი ( ქრისტე) გამოჩნდა ცაზე ვარსკლავი, მაგრამ ყველა ვერ ხედავს ამ ვარსკლავს. მაგალითად, სხვა ერების ხალხი ხედავდა ამ ვარსკლავს, ხოლო ისრაელის ერი ვერ ხედავდა. ამ მიდრაშ ჩვენ პსიქთა რაბათში  ვკითხულობთ.  მიდრაშს  საინტერესო პარალერი მოჰყავს აბრმაათან, რომელსაც მიჰყავს თავის შვილი ისაკი, როგორც მიდრაში გვამცნობს (ზეპირ სიტყვიერი გადმოცემა რომელიც შემდეგ დაიწერა და ამ მიდრაშების ერთობლიობას მიდრაშ რაბა ეწოდება) აბრამი მიჰყვებოდა ღრუბელს, რომელიც მორიას მთაზე გაჩერდა და აბრაამი მიხვდა, რომ ეს ის ადგილია, სადაც ისააკი უნდა შეეწიროს.ამის შემდეგ აბრაამი ეკითხება თავის ორ მსახურ ბიჭს: თქვენ ხედავთ ღრუბელს ? მათ უპასუხეს: არა, ჩვენ ვერაფერს ვხედავთ. ამიტომაც აბრაამა უთხრა: რაკი ვერ ხედავთ აქ დარჩით, ხოლო ვინც ვხედავს ღრუბელს, გავნაგრძობთ გზას’ ებრაელი კომენტატორები ამბობენ მიდარში, რომ ვარსკლავს პირიქით წარმართი ხალხი დაინახავს და ისრაელიანელები ვერა.ეს მიგავნიშნებს, რომ მაშიახის მოსვლისაც წარმართებიც შევლენ უფალთან აღთქმაში იესო ქრისტეს მეშვეობით, სწორედ მაგიტომაც შეძლეს მოგვებმა ვარსკლავის დანახვა ბეთლემშიც როცა ვერცეთმა ებრაელმა ვერ შეამჩნია ვარსკლავი.

რაც შეხება ვარსკლავის სინამდვილეში გამოჩენას ეს მეცნიერულად დამტკიცებულია. ასტრონომმა კეპლერმა გამოთვალა და ზუსტად დაადგინა, რომ ზუსტად, ქრისტეს შობამდე 2 წლით ადრე ასეთი ასტრონომიური მოვლენა მოხდა, როდესც იუპიტერი და სატურნი ერთმანეთს გაუთანაბრდენ, რამაც გამოიწვია ცაში ვარსკვლავის გამოჩენა. ამრიგად, მე დღეს შევეცადე მეჩვენებინა თქვენთვის სახარება ებრაული ტარდიციული პრიზმის საშულებით. რა თქმა უნდა, კიდევ ბევრის დაწერა შეიძლება, მაგრამ ჩემი მიზანი იყო თქვენში აღმეძრა ინტერესი ებრაული წყაროების მიმრთ და იმედია, ეს გამომივიდა. მადლობთ ყურადღებისათვის.

გიორგი ჯიჯიეშვილი 

ერთი-ერთი მთავარი შემადგენელი ქრისტიანული კულტურის არის მოსაზრება,რომ მან კაცობრიობას ეთიკურ განვითარებაში ახალი ნაბიჯი გადაადგმევინა. განვიხილავთ ეს ასეა თუ არა.

სანამ ვნახავთ რა განასხვავებს ქრისტიანობსა და იუდაიზმს ერთმანეთისგან,ჯერ გადავხედოთ იმ  რიგით  დოგმებს,რაც მათ ერთმანეთთან აიგივებს.

უამრავი ადამიანი,რომელიც  არ იცნობს იუდაიზმის ეთიკურ ნორმებს,ეცნობა იუდაიზმს სახარების საფუძველზე,რის გამოც მათ ხშირად იუდაური კულტურის არცოდნის გამო,იუდაიზმზე არასწორი წარმოდგენა ექნებათ,ასევე ებრაულ ეთიკაზე. მოდით ვნახოთ ეს როგორ ხდება.

პოლემიკის ილუზია.  იესოს გამონათქვამები ხშირად ატარებენ პოლემიკურ ხასიათს. ისე სჩანს,თითქოს ის უარყოფს „ებრაელ ბრძენთა“ სწავლებებს და ნერგავს ახალს ეთიკურ ნორმებს. მაგრამ საყურადღებო ის არის,რომ ეს იდეები,რასაც იესო ნერგავდა მსმენელში,მანამდე უკვე არსებობდა იუდაიზმში. პარალელებს იესოს საუბრებთან ჩვენ ვხვდებით თორაში (მოსეს ხუთწიგნეულში), მიშნაში,თალმუდსა და მთელს თანახში.  მაგრამ,მკითხველს,რომელიც არ იცნობს ებრაულ ტრადიციებს, ექმნება შთაბეჭდილება,რომ იესომ თქვა ახალი რამ,რაც მანამდე არ იცოდნენ იუდაიზმში.

აი რამდენიმე მსგავსი მაგალითი.

„მთაზე ქადაგებაში“ იესომ თქვა:“ თქვენ გსმენიათ:“არ იმრუშო.“მე კი გეუბნებით:ყოველი ვინც ქალს გულისთქმით შეხედავს, მან უკვე იმრუშა მასთან თავის გულში.“პოლემიკური ხასიათი,რომელიც ამ ფრაზაშია,ქმნის წარმოდგენას სინამდვილეში სრულიად მცდარს),რომ იუდაიზმი ყურადღებას აქცევს მხოლოდ ქმედებათა სისუფთავეს,ხოლო ქრისტიანობა კი- „წმიდა მოტივებსაც.“

რთული დასაჯერებელია,რომ იესო გულში გავლებულ აზრს უთანაბრებს ქმედებას და აწესებს მასზე იგივე სასჯელს,რაც თორის მიხედვით ერგება დანაშაულს. უფრო სწორად რომ ვთქვათ,იესო თავისი ფრაზით ამტკიცებს მცნებას და არწმუნებს ადამიანებს,რომ ოდნავადაც არ გადაუხვიონ მისგან. ამგვარი მიდგომა ახალი როდია.  იესო იყენებს აქ კლასიკური იუდაიზმის მიდგომას,რომლის მიხდევითაც მასწავლებელი იყენებს უკიდურეს მაგალითს,რათა მსმენელი არიდოს ცოდვას. სოლომონის იგავებშ ნათქვამია:“ შვილო მე მომეცი შენი გული და შენმა თვალებმა ჩემს გზაზე იყურონ. მეძავი ქალი ღრმა ორმოა და ვიწრო ჭაა უცხო დედაკაცი. ყაჩაღივით არის ჩასაფრებული და ხალხში ორგულებას ამრავლებს.“ იგავნი 23:26-27

ებრაული კანონები უკრძალავს კაცს,არამხოლოდ სხვის ცოლთან ურთიერთობას,არამედ მასთან განმარტოებასა და მისი სხეულის რაიმე ნაწილის დაკვირვებით ცქერასაც. (თალმუდი,ტრაქტატი შაბათი 64ბ).

იგივე შეიძლება ითქვას,იესოს შემდგომ ცნობილ გამონათქვამზე,რომელიც მათეს სახარებაშია ჩაწერილი:“თქვენ გსმენიათ:“არა კაცთ კლა, ვინც მოკლავს სასამართლოს თანამდები იქნება.“ მე კი გეუბნებით:ყოველი,ვინც უმიზეზოდ განურისხდება თავის ძმას, სასჯელის თანამდები იქნება. ვინც თავის ძმას ეტყვის-რაკა (ცარიელი ადამიანი),სინედრიონის თანამდები იქნება. ხოლო,რომელიც ეტყვის-სულელო,ცეცხლის გეენის თანამდები იქნება. მათე 5:21-22

აქ თვალნათელია, რომ იესო არ მოგვიწოდებს იმ ადამინთა განსასჯელად,ვინც ურისხდება თავის ძმას და არც იურიდიული თვალსზრისით არ უტოლებს ძმაზე განრისხებას მკვლელობას,ის ცდილობს მხოლოდ განამტკიცოს და გააძლიეროს მცნება. ადამიანს,კი რომელიც არ იცნობს იუდაიზმს,ექმნება შთაბეჭდილება,რომ რისხვის აკრძალვა-ქრისტიანული კანონია,ძველ იუდეველებს კი კი მხოლოდ მკვლელობა ეკრძალებოდათ.

თუმცაღა, ეს ასე არ არის: წმიდა  წერილებში და ასევე, ებრაელ ბრძენთა ნაშრომებშიც, მეორდება გაფრთხილებები რისხვასთან დაკავშირებით, მხოლოდ უსაფუძვლო რისხვაზე კი არა, არამედ საფუძვლიან რისხვაზეც. ასევე არსებობს კატეგორიული აკრძალვა მოყვასის გალანძღვის. მიშნაში ნათქვამია:“ ყველა,ვინც არცხვენს მოყვასს სახალხოთ,კარგავს თავის წილს მომავალ სიცოცხლეში“ (ტრაკტატი ავოტ,4). თალმუდი ასწავლის:“ რისხვა-უკიდურესად ცუდი თვისებაა და ადამიანი უნდა გაურბოდეს კიდევაც მას,რამდენადაც ეს შესაძლებელია“ (ტრაქტატი შაბათი 106). „ყველა მრისხანე დაისჯება:თუ ის ბრძენი იყო-მისი სწავლება დავიწყებას მიეცემა“ (ტრაქტატი პსახიმი 113).

კიდევ ერთი სწავლება იესოსი ამბობს:“თქვენ გსმენიათ,უთქვამთ ძველთათვის:“ნუ გადახვალ შენს ფიცს,არამედ აღუსრულე უფალს აღთქმანი შენი.“ მე კი გეუბნებით თქვენ: სულ ნუ დაიფიცებთ,ნურც ცას,რადგან ღვთის ტახტია იგი,ნურც მიწას,რადგან მის ფერხთა კვარლცხბეკია იგი, ნურც იერუსალიმს,რადგან დიდი მეფის ქალაქია იგი“ (მათე 5:33_35).

ამ განოთმას აქვს პოლემიკური ხასიათი და ისე ჩანს,თითქოს მიმართულია ძველი სწავლების წინააღმდეგ.მაგრამ სინამდვილეში იდეა,იესოს მიერ გამოთქმული,კარგადაა ცნობილი ზეპირ თორაში და დაფიქსირებულია თალმუდშიც: უნდა ვეცადოთ ფიცის გარეშე სვლას,თუკი ეს შესაძლებელია. ეს გამოთქმა გადმოცემულია უფრო კარგად თალმუდის მაიმონიდას კოდექსში „მიშნა თორა“.

მრავალი გამონათქვამი იესოსი ემთხვევა კლასიკური იუდაიზმის სწავლებას. მაგალითად ასეთია მისი სწავლება:“ ნუ განიკითხავთ და არ განიკითხებით,ვინაიდან რომელი განკითხვითაც განიკითხავთ და რომელი საწყაოთიც მიუზღავთ,იმავეთი მოგეწყვებათ თქვენც.რად უყურებ წველს შენი ძმის თვალში და საკუთარში დირესაც ვერ ამჩნევ?“ (მათე 7:1-3). აი კლასიკური ებრაული ანალოგი მიშნადან:(ტრაქტატი ავოტ 2:4)“ნუ განიკითხავ მოყვასს,სანამ თავად არ გამოივლი მის მდგომარეობას.“ და კიდევ: (ავოტ 1:6)“ „სიცოცხლის საფუძველი:ნებისმიერი ეჭვის დროს,განიკითხე მოყვასი დადებითად“ იგივეა თალმუდშიც (ბავა ბარტა 15ბ):“როცა უთხრეს მას: ამოიღე ბეწვი შენი თვალიდან,მან უპასუხა: ჯერ შენი თვალიდან ამოიღე დირე.“ იხილეთ ასევე თალმუდის კომენტარები ( ბავა ბარტა 60ბ) წინასწარმეტყველ ცეფანიაზე (2:1):“ ჯერ საკუთარი თავე გააუმჯობესე და შმდგომ სხვები გააუმჯობესე.“

მრავალ შემთხვევაში იესო ქადაგებდა არაფერს სხვას,თუ არა „ძველაღთქმისეულ იუდაიზმს“ და ამასთანავე აძლევდა თავის გამონათქვამებს პოლემიკურ ფორმას. იქნებდა მის გამონათქვამს აღეძრო სურვილი მსმენელში. ადვილი შესაძლებელია,რომ ის უბრალოდ განუმარტავდა ებრაულ კანონს მსმენელს,რომელიც შემდგომში იქცა ქრისტიანულ კანონად,რადგან მის სიტყვებს ახლებური ინტერპრეტაცია მიანიჭეს.

ებრაული ეთიკის ფალისფიკაცია.

ზოგჯერ,იუდაიზმის სწავლებასთან კამათის დროს,სახარება,როგორც სჩანს არასწორად იყო გაგებული ქრისტიანი კომენტატორების მიერ. თვალსაჩინო მაგალითია იესოს გამონათქვამში (მათე 5:43-44):“თქვენ გსმენიათ:“გიყვარდეს მოყვასი შენი და გძულდეს მტერი შენი“,მე კი გეუბნებით: გიყვარდეთ თქვენი მტრები….“ ისე ჩანს,თითქოს იესო აქ ძველი აღთქმიდან ციტირებს,მაგრამ ვერც ძველი აღთქმის ტექსტებსა და ვერც ებრაელ ბრძენთა ნაშრომებში ჩვენ სახარებაში ციტირებულ ფრაზას ვერ ვაწყდებით. მოყვასის სიყვარულზე ძველ აღთქმაში საუბარი ნამდვილად არის,მაგრამ აი მტრების სიყვარულზე კი არა. მაგრამ,მტრის სიძულვილზე სწავლება,სრულიად ეწინააღმდეგება იუდაიზმის ტრადიციულ სწავლებას.

თორა განიკითხავს მტრობას,შურისძიებასა და სიბოროტეს:“მტრობა ნუ გექნება გულში შენი მოძმისადმი,ამხილე შენი ახლობელი და ცოდვა არ იქნება შენზე. ნუ იქნები შურისმაძიბელი და ბოღმას ნუ ჩაიდებ შენი თვისტომის მიმართ; გიყვ არდეს შენი ახლობელი,როგორც თავი შენი. მე ვარ უფალი.!“ (ლევიტ.19:17-18)

თუკი მოხდა ისე,რომ გყავს მტერი-ეცადე სიკეთე უყო მას და თუ მის ცხოვრებაში პრობლემები წამოიჭრება-დაეხმარე მას მათ გადაჭრაში:“თუ შენი მტრის დაკარგულ ხარს ან სახედარს წააწყდები სადმე,დაუბრუნე პატრონს. თუ შენი მტრის სახედარს ტვირთის ქვეშ მოყოლილს დაინახავ, ნუ მიატოვებ,გამოხსნაში დაეხმარე. (გამოსვა 23:4-5)“

ურწმუნო,წარმართ მტრებთან მიმართებაშიც, ეგვიპტელებთან, რომელნიც იმონებდნენ ებრაელებს ასწლეულების განმავლობაში,თალმუდის მიდრაში ამბობს:“ როდესაც ეგვიპტელები,ებრაელებს დადევნებულნი,იხრჩობოდნენ ზღვაში, ანგელოზებს-მსახურებს, სურდათ ემღერათ სიმღერა შემოქმედის სამართლიანობაზე. მაგრამ ყოვლაძლიერმა უთხრა მათ:“როგორ!  ჩემი ქმნილება იძირება წყალში,თქვენ კი გსურთ საქებარი სიმღერა იმღეროთ?!“ აქ ჩვენ ვხედავთ არა მხოლოდ მტრებისადმი სიძულვილის არქონას, არამედ პირდაპირ განკითხვას მათაც, ვინც ხარობს მტრის დაღუპვით.

ამის მიზეზი  ის იყო  რომ ეკლესია მოწყდა თავის  ებრაულ ფესვებს

სხვა მაგალითი,რომელმაც შექმნა იუდაიზმის სურათის აბსოლიტურად სხვაგვარი სახე  არის მათეს სახარების 5:38-39:’ თქვენ გსმენიათ:“თვალი თვალისა წილ და კბილისა წილ.“ მე კი გეუბნებით თქვენ: წინ ნუ აღუდგებით ბოროტს,არამედ თუ ვინმემ მარჯვენა ლოყაში გაგაწნას,მეორე ლოყაც მიუშვირე.“ აი სწორედ ამ მუხლში ახალმა „ქრისტიანულმა ეთიკამ“ ჩაანაცვლა „ძველი იუდეური ეთიკა.“

უნდა ითქვას,რომ მრავალ ადამიანს წარმოდგენა ქრისტიანობასა და იუდაიზმზე,სწორედ ამ მუხლის მიხედვით ჩამოუყალიბდა.  ბიბლიური ფრაზა:“თვალი თვალისა წილ და კბილი კბილისა წილ“  ტრადიციული ეკლესიების  განმარტებით (როგორც ეს ხალხს გონია) მოისაზრებს სიბოროტესა და სისასტიკეს,რომელიც, ვითომდა, ჩაქსოვილია იუდაიზმის ეთიკაში,ქრისტიანული ეთიკისაგან განსხვავებით,რომელიც ქადაგებს_“სიყვარულსა და მოწყალებას.“ სწორედ ასე აღიქვამენ იუდაიზმსა და ებრაულ ეთიკას ის ადამაინები,რომელნიც იცნობენ მხოლოდ ახალ აღთქმაში გამოთქმულ პოლემკიურ ტექსტებს. და ზოგიერთი  (საეკლესიო  მამების  განმარტებებს)

მაგრამ სიმართლეა კი ის,რომ ბიბლიური გამოთქმა:“თვალი თვალისა წილ და კბილი კბილისა წილ“  შეუჩერებელ შურისძიებას ნიშნავს? რადგან,ჩვენ ხომ ახლახანს მოვიყვანეთ მაგალითად სხვა ბიბლიური მუხლი,სადაც ნათქვამია მტრის დახმარებაზე. ლევიტელთა 19:17-18 : სიბოროტეს:“მტრობა ნუ გექნება გულში შენი მოძმისადმი,ამხილე შენი ახლობელი და ცოდვა არ იქნება შენზე. ნუ იქნები შურისმაძიბელი და ბოღმას ნუ ჩაიდებ შენი თვისტომის მიმართ; გიყვ არდეს შენი ახლობელი,როგორც თავი შენი. მე ვარ უფალი.!“

გამოთქმა :“თვალი თვალისა წილ და კბილი კბილისა წილ“ გამოყენებულია ხუთწიგნეულში რამდენიმეჯერ და ყოველთვის მართლმსაჯულებასთანაა დაკავშირებული,რომლიდანაც სავსებით თვალნათელია,რომ საუბარია არა შურისგებაზე,არამედ იმაზე,რაც დანაშაულს მოჰყვება.  თალმუდი ამბობს,რომ პრინციპი ამ გამოთქმის,არის მიწიერი ანალოგი  ღვთაებრივი სამსჯავროსი,რომელიც ყველას იმას მიუზღავს,რაც დაიმსახურეს.

თუმცაღა, სასამართლოში მიწიერი პრინციპი „თვალი თვალის წილ“ აღიქმება არა,როგორც საზღაური დანაშაულისთვის,არამედ როგორც შურისძიება. თუმცაღა,მისი ფუნქცია-დანაკარგის აღწერაა,რომელიც უნდა აუნაზღაურდეს დაზარალებულს

ამ ფრაზაზე დაყრდნობით ებრაული კანონი ამბობს,რომ:“მან,ვინც ამოუღო სხვას თვალი,ეს თვალი უნდა ზღოს.“ უდავოა,რომ ადამიანს აღარ ძალუძს ამოღებული თვალის ჩასმა,მაგრამ მას ძალუძს მისცეს მას გარკვეული კონპენსაცია,გადაუხადოს მკურნალობის ფული,დაეხმაროს სამსახურში და მორალური ზარალი რაიმეთი აუნაზღაუროს. ეს კანონი ეხება ფიზიკურსაც და მორალურ მხარესაც.  ამ პრინციპით „თვალი თვალისა წილ“ პირველ რიგში-საუბრობს არა შურისძიებაზე,არამედ ანაზღაურებაზე. მეორეც:“წინ ნუ აღუდგები ბოროტს“ ის ამ გამონათქვამთან კავშირში არაა,აქ სულ სხვა სხვა რამეზეა საუბარი-იურიდიული და მორალური თვალსაზრისით. ამ ორი ფრაზის დაპირისპირებით მკითხველი აბსოლიტურად არასწორ წარმოდგენას იქმნის იუდაიზმზე.

უნდა აღინიშნოს,რომ ქრისტიანობის არსებობის განმავლობაში,არსებობდა ტენდენცია წარმოეჩინათ იუდაიზმო,როგორც ძალადობისა და სიყალბის, “შურისძიების რელიგია.“ სწორედ ამ ფალსიფიკაციამ წარმოშვა და გაამართლა ის საშინელი დევნები,რომელნიც მიმართული იყო ებრაელების წინააღმდეგ ქრისტიანულ ქვეყნებში 2000 წლის განმავლობაში.

სინამდვილეში იუდაიზმი ასწავლის მოწყალებასა და მოთმინებას. ეს ცნობილია ყველასათვის,ვინც იცნობს ებრაულ ტრადიციებს. იუდაიზმის მთავარი კანონმდებლობა ამბობს:“ წყალობის გარეშე სამყარო ვერ გადარჩებოდა“ (მიდრაში ბერეშიტ რაბა).

თალმუდი ასწავლის დათმობასა და მოყვაისი პატიებას, ყველა შესაძლო სიტუაციაში დათმობაზე წასვლას. დათმობას და არა ყველა საკუთარი უფლების დაცვის დაჟინებულ ძიებას.

მხოლოდ რამდენიმე მაგალითს მოვიყვანს მსგავსი ეთიკური სწავლებისა:“ კამათის დასაწყისში-როდესაც იმატებს წყალი,გააჩერე იგი მანამდე,სანამ გადმოიღვრება“ (იგავნი 17:14)

ბრძენი წრფელია და სანდო საქმეში. მისი „კი“ ყოველთვის „კია“ და „არა“-„არა.“ საკუთარ თავს გამუდმებით ჩხრეკს,სხვებს კი გამუდმებით პატიობს… თუკი მისი ვალი მართებთ სხვებს-აგრძელებს ვალის დაბრუნების ვადას და პატიობს მას,  და ასესხებს.. ებრაელთა საყოველთაო კანონია: “იყავი ყოველთვის დევნილთა შორის და არა მდევნელთა შორის, განაწყენებულთა შორის და არა გამნაწყენებელთა შორის. ვინც ამ წესებს მისდევს,მათზე ნათქვამია თორაში:“ შენ, ჩემი მონა ხარ ისრაელ,რომლითაც ვიამაყებ.“ (მაიმონიდი, გილხოტ დეოტი, 5:13. თალმუდი,ტრაქტატი ბავა კამა 93, ტრაქტატი იომა 20, რაქტატი გიტინი 36).

ამგვარად ჩვენ ვხედავთ რომ ქრისტეს  არაფერი  ისეთი  ახალი  არ  უთქმია, მან პირდაპირ  განაცხადა  რომ ის  რჯულის  წინაღმდეგ არ მიდიოდა და  არც  მის გასაუქმებლად  მოსულა, მან პირიქით  გამტკიცა რჯული  და  წინასწარმეტყველები  რადგანაც  ეს  ყველაფერი  მასზე  მოწმობდა. {მათ.5:17–19}  არ იფიქროთ, თითქოს რჯულის ან წინასწარმეტყველთა გასაუქმებლად მოვედი. გასაუქმებლად კი არ მოვედი, არამედ – აღსასრულებლად.

18 ჭეშმარიტად გეუბნებით თქვენ: ვიდრე ცა და მიწა არ გარდავლენ, რჯულის არც ერთი იოტა ან არც ერთი წერტილი არ გარდავა, სანამ ყოველივე არ აღსრულდება.

19 ამრიგად, ვინც დაარღვევს ერთს ამ უმცირეს მცნებათაგანს და ისე ასწავლის ადამიანებს, უმცირესი დაერქმევა მას ცათა სასუფეველში, ხოლო ვინც აღასრულებს და ასწავლის, დიდი დაერქმევა ცათა სასუფეველში.